[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"$fe6v50qgmvnk3":3,"newsletter-archive-25":111},{"header":4,"footer":33,"error":55,"muzealnicy":58,"episodes":78},{"nav":5,"icons":24},[6,9,12,15,18,21],{"label":7,"link":8},"Kontekst","https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002Fdolacz\u002F",{"label":10,"link":11},"Newsletter","\u002Fnewsletter\u002F",{"label":13,"link":14},"Podcast o sztuce","\u002Fodcinki\u002F",{"label":16,"link":17},"Artykuły","\u002Fartykuly\u002F",{"label":19,"link":20},"O mnie","\u002Fo-mnie\u002F",{"label":22,"link":23},"Kontakt","\u002Fo-mnie\u002F#kontakt",[25,29],{"name":26,"icon":27,"link":28},"Spotify","\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#0b1d35\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fopen.spotify.com\u002Fshow\u002F061J8NVeCphwkjhC4qSO99",{"name":30,"icon":31,"link":32},"Instagram","\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fwww.instagram.com\u002Fgablotki\u002F",{"label_observe":34,"icons":35,"label_latest":40,"label_info":41,"nav":42,"bg":54},"Obserwuj na:",[36,38],{"name":30,"icon":37,"link":32},"\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>",{"name":26,"icon":39,"link":28},"\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#ffffff\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","Najnowsze odcinki","Informacje",[43,45,46,47,48,51],{"label":7,"link":44},"https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002F",{"label":10,"link":11},{"label":19,"link":20},{"label":22,"link":23},{"label":49,"link":50},"Polityka Prywatności","\u002Fpolityka-prywatnosci\u002F",{"label":52,"link":53},"Regulamin newslettera","\u002Fregulamin-newslettera\u002F",false,{"error_404":56,"cta":57},"\u003Cp style=\"text-align: center;\">\u003Cstrong>Ta wystawa jest tymczasowo zamknięta 😉\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp style=\"text-align: center;\">Strona, której szukasz, może być w tej chwili w renowacji. Nie martw się jednak, nasz świat sztuki jest pełen innych fascynujących wystaw i artykułów, które na Ciebie czekają.\u003C\u002Fp>\n","Zwiedzaj od strony głównej",{"title":59,"text":60,"seasons":61},"Muzealnicy mówią","\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n",[62,72],{"sezon":63},{"term_id":64,"name":65,"slug":66,"term_group":67,"term_taxonomy_id":64,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":70,"filter":71},30,"Sybilla 2022","sybilla-2022",0,"muzealnicy-season","",3,"raw",{"sezon":73},{"term_id":74,"name":75,"slug":76,"term_group":67,"term_taxonomy_id":74,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":77,"filter":71},31,"Muzealna Książka Roku 2023","muzealna-ksiazka-roku-2023",1,[79,83,87,91,95,99,103,107],{"title":80,"short_title":81,"slug":82},"Tadeusz Pruszkowski – Mistrz Prusz","Gablotki 82","tadeusz-pruszkowski-mistrz-prusz",{"title":84,"short_title":85,"slug":86},"Kunszt i Fach. Kraków rzemieślników","Gablotki 81","kunszt-i-fach-krakow-rzemieslnikow",{"title":88,"short_title":89,"slug":90},"Pracownie artystek z przełomu XIX i XX wieku","Gablotki 80","pracownie-artystek-z-przelomu-xix-i-xx-wieku",{"title":92,"short_title":93,"slug":94},"Love story: Aleksander Gierymski","Gablotki 79","love-story-aleksander-gierymski",{"title":96,"short_title":97,"slug":98},"Galleria degli Uffizi we Florencji, wystawy Chełmońskiego, Boznańskiej i Sto nocnych zjaw – muzealny top 2025","Gablotki 78","galleria-degli-uffizi-we-florencji-wystawy-chelmonskiego-boznanskiej-i-sto-nocnych-zjaw-muzealny-top-2025",{"title":100,"short_title":101,"slug":102},"Odzyskany obraz. Bertha Wegmann i jej wrocławskie „Lato”","Gablotki 77","odzyskany-obraz-bertha-wegmann-i-jej-wroclawskie-lato",{"title":104,"short_title":105,"slug":106},"Portret królowej. Opowieść o Marii Leszczyńskiej – rozmowa z Zuzanną Rybińską","Eksponaty 15","portret-krolowej-opowiesc-o-marii-leszczynskiej-rozmowa-z-zuzanna-rybinska",{"title":108,"short_title":109,"slug":110},"Do czego potrzebujemy archeologii? – rozmowa z Łukaszem Lisieckim","Gablotki 75","do-czego-potrzebujemy-archeologii-rozmowa-z-lukaszem-lisieckim",{"number":112,"slug":113,"title":114,"preheader":115,"cover":116,"sent_at":121,"sent_date":122,"unlock_at":123,"locked":54,"subtitle":124,"blocks":125,"newer":131,"older":267,"more":279},25,"paleta-25","Paleta #25","W tym wydaniu m.in.: szkic, który stał się pełnoprawnym obrazem, dobra wiadomość na listopad, informacje o aktualnych wystawach",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FJean-Beraud_Montmart_cmentarz.jpg","Jean Béraud_Montmart_cmentarz",1099,794,"2026-10-29T06:15:00+00:00","29 października 2026","2026-11-05T06:15:00+00:00","Newsletter o sztuce",[126,132,141,143,148,156,161,169,174,183,188,198,203,210,215,223,228,234,239,242,248,254,259,262],{"type":127,"title":128,"text":129,"image":130,"button":131},"box","Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,\u003Cbr \u002F>co to będzie, co to będzie?","\u003Cp>Ten dwuwiersz z \u003Cem>Dziadów\u003C\u002Fem> Mickiewicza \u003Cstrong>wraca do mnie regularnie na przełomie października i listopada\u003C\u002Fstrong>. Ostatnio przyłapałam się na tym, że szeptałam go wchodząc do ciemnej kuchni. Żeby znaleźć ulubiony kubek na herbatę musiałam zapalić światło, a była dopiero 16.30!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dzień się kurczy. A jesienne noce, które mam wrażenie trwają większość doby, \u003Cstrong>sprzyjają myśleniu o przemijaniu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Co to będzie, co to będzie?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>To będzie \u003Cstrong>grobowe wydanie newslettera\u003C\u002Fstrong>: o grobowcach i cmentarzach na obrazach i wokół nas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zapraszam na Paletę!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Do przeczytania za 2 tygodnie (12 listopada),\u003Cbr \u002F>\nMartyna\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>PS Od kilku dni Paleta ma swoje archiwum na stronie, dostępne jest \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fnewsletter\u002Farchiwum\u002F\">tutaj\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Jean Béraud, Opuszczając cmentarz Montmartre albo Powrót z pogrzebu, 1876 r. (fragment)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 53a9dae4-2b2b-4ffc-bb87-f704270f255d -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},null,{"type":133,"title":134,"anchor":135,"toc":136,"image":137},"section_title","SPIS TREŚCI","spis-tresci",true,{"url":138,"alt":69,"title":134,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FSPIS-TRESCI.png",600,137,{"type":127,"title":69,"text":142,"image":131,"button":131},"\u003Cul>\n\u003Cli>malarskie wspomnienie Matejki\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>szkic, który stał się pełnoprawnym obrazem\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>malarz, który skutecznie oszukiwał odbiorców\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>podcast o kobiecie, która być może straszy w baszcie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>obraz, którego Gierymski nie chciał malować\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>dobra wiadomość na listopad\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>informacje o trwających wystawach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>zadanie\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",{"type":133,"title":144,"anchor":145,"toc":54,"image":146},"Miniopowieści","miniopowiesci",{"url":147,"alt":69,"title":144,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FMiniopowiesci.png",{"type":127,"title":149,"text":150,"image":151,"button":131},"Malarskie wspomnienie Matejki","\u003Cp>Jan Matejko przedstawił na tym obrazie, lekko podkolorowane, jak to u Matejki, \u003Cstrong>autentyczne wydarzenie, w którym brał udział\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W 1869 roku zdecydowano się na \u003Cstrong>otwarcie grobowca króla Kazimierza Wielkiego\u003C\u002Fstrong> w katedrze wawelskiej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Długo uważano, że sarkofag Kazimierza Wielkiego, datowany na II połowę XIV wieku, jest \u003Cstrong>cenotafem\u003C\u002Fstrong>, czyli nie ma w nim szczątków króla. Przypuszczano, że władca został pochowany w innym miejscu, a w katedrze wzniesiono “grobowiec pamiątkowy”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Początkowo nie planowano go otwierać, bo nie było po co. W toku prac renowacyjnych okazało się jednak, że\u003Cstrong> grobowiec wcale nie jest pusty\u003C\u002Fstrong>. Zapadła więc decyzja, by go otworzyć. Na miejscu była \u003Cstrong>specjalnie powołana komisja\u003C\u002Fstrong>, a w jej składzie znalazł się między innymi Jan Matejko.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Po otwarciu grobowca oczom obecnych ukazał się dość dziwny (i zapewne makabryczny) widok. Znajdujące się w środku szczątki oraz insygnia władzy wyglądały jakby były \u003Cstrong>częściowo rozsypane na podłodze bez większego ładu\u003C\u002Fstrong>. Powyżej znajdowały się pręty wbite w wewnętrzne ściany grobowca. Na tej podstawie wywnioskowano, że na nich złożona została drewniana trumna z ciałem króla, która z czasem zbutwiała. Wszystko co było w środku spadło na podłogę.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Jan Matejko wykonał wtedy kilka szkiców\u003C\u002Fstrong>, m.in. narysował czaszkę Kazimierza Wielkiego. Swoje wspomnienia z tego wydarzenia uwiecznił też na obrazie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wybrał \u003Cstrong>ciekawą perspektywę\u003C\u002Fstrong>, bo nie patrzymy na wnętrze grobowca z zewnątrz, tylko jakbyśmy znajdowali się w środku. Kiedy świeca włożona do środka zgaśnie albo mężczyzna ją wyjmie, niewielką przestrzeń wokół nas ogarnie mrok… \u003Cstrong>Czy Matejko chciał nas przestraszyć?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Jan Matejko, Wnętrze grobu Kazimierza Wielkiego, 1869 r., Muzeum Narodowe w Krakowie\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 67e9a093-3f9e-49a7-b42e-351575a27b73 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":152,"alt":69,"title":153,"width":154,"height":155},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FJan_Matejko_-_The_Interior_of_the_Tomb_of_King_Casimir_the_Great_MNK_IX-9-scaled.jpg","Jan_Matejko_-_The_Interior_of_the_Tomb_of_King_Casimir_the_Great_(MNK_IX-9)",2013,2560,{"type":133,"title":157,"anchor":158,"toc":54,"image":159},"Zoom na detal","zoom-na-detal",{"url":160,"alt":69,"title":157,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FZoom-na-detal.png",{"type":127,"title":162,"text":163,"image":164,"button":131},"Szkic, który stał się pełnoprawnym obrazem","\u003Cp>Malarstwo \u003Cstrong>Eugène’a Delacroix\u003C\u002Fstrong> to wielopostaciowy teatr emocji. Pojedyncza postać zazwyczaj jest częścią większego, zbiorowego dramatu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W tej pracy jest jednak inaczej. Artysta skupił się na \u003Cstrong>jednej postaci, młodej dziewczynie\u003C\u002Fstrong>. Z tytułu dowiadujemy się, że jest sierotą. A z samego obrazu?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dziewczyna unosi wysoko szeroko otwarte oczy. Zdaje się, że pełne łez. Jakby \u003Cstrong>szukała wsparcia\u003C\u002Fstrong>, w miejscu lub osobie, która znajduje się nad nią. Ma \u003Cstrong>zaczerwieniony nos i policzki\u003C\u002Fstrong>, być może płakała.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jej ręka bezwładnie leży na udzie, ciało lekko przechyla się w jedną stronę jakby\u003Cstrong> uleciała z niej cała energia\u003C\u002Fstrong>. Dziewczyna nie dba o to, że koszula zsuwa się z jej ramienia, to nie jest teraz ważne.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wydaje się załamana i zagubiona.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Za nią widać \u003Cstrong>opustoszały cmentarz\u003C\u002Fstrong>. To bardzo wymowne tło i kolejny element opowiadający o sytuacji, w której się znalazła.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bardzo podobną postać można znaleźć na obrazie \u003Cem>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fupload.wikimedia.org\u002Fwikipedia\u002Fcommons\u002F6\u002F66\u002FEug%C3%A8ne_Delacroix_-_Le_Massacre_de_Scio.jpg?utm_source=pl.wikipedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original\">Masakra na Chios\u003C\u002Fa>,\u003C\u002Fem> na którym Delacroix przedstawił \u003Cstrong>krwawy najazd wojsk osmańskich na grecką wyspę\u003C\u002Fstrong>. Wymordowanych zostało wtedy około 20 tysięcy jej mieszkańców, cywilów, a ponad dwa razy tyle zostało wziętych do niewoli.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Badacze uważają, że praca \u003Cem>Sierota na cemntarzu\u003C\u002Fem> powstała jako \u003Cstrong>olejny szkic\u003C\u002Fstrong> do większej i bardziej rozbudowanej \u003Cem>Masakry na Chios\u003C\u002Fem>. Przyjmując, że jest to prawda, nasza bohaterka jest Greczynką, której świat właśnie runął.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W tej pracy, która choć jest olejnym szkicem uznawana jest za pełnoprawny obraz, Delacroix nie potrzebował tłumu ani wielkiej historii by \u003Cstrong>opowiedzieć o emocjach i przejmującej tragedii\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Eugène Delacroix, Sierota na cmentarzu, ok. 1823-24 r., Luwr, Paryż\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: b0274a97-cdf3-45e2-bb2c-118388d7e515 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":165,"alt":69,"title":166,"width":167,"height":168},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FJeune_Orpheline_au_cimetiere_-_Eugene_Delacroix_-_Muse_du_Louvre_Peintures_RF_1652_-_photo_2.jpg","Jeune_Orpheline_au_cimetière_-_Eugène_Delacroix_-_Muse_du_Louvre_Peintures_RF_1652_-_photo_2",960,1158,{"type":133,"title":170,"anchor":171,"toc":54,"image":172},"Kartka z kalendarza","kartka-z-kalendarza",{"url":173,"alt":69,"title":170,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FKartka-z-kalendarza.png",{"type":127,"title":175,"text":176,"image":177,"button":180},"29 października","\u003Cp>\u003Cem>Zwykle w tym miejscu celebrujemy urodziny artystów, ale temat wydania zobowiązuje, więc…\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>dziś mijają 134 lata od śmierci\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Williama Michaela Harnetta.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>William Michael Harnett żył krótko, jedynie 44 lata, zmagał się z reumatyzmem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Początkowo był \u003Cstrong>grawerem\u003C\u002Fstrong>, pracował na przykład dla Tiffany’ego grawerując wzory na srebrach stołowych. Szybko zorientował się jednak, że nie chce tego robić przez resztę życia, chce malować!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wyspecjalizował się w bardzo konkretnym typie malarstwa, \u003Cstrong>martwych naturach trompe-l’œil\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trompe-l’œil to z francuskiego \u003Cem>oszukać oko\u003C\u002Fem>. I to właśnie robił Harnett w swoich pracach. Malował zacierając granicę pomiędzy tym co prawdziwe, a tym co przedstawione na obrazie. Przekonywał widza, że patrzy na trójwymiarową kompozycję, a nie na płaską powierzchnię płótna.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ta jego \u003Cstrong>gra z widzem\u003C\u002Fstrong> bardzo podobała się odbiorcom, jednak profesjonalni krytycy patrzyli na nią \u003Cstrong>niezbyt przychylnie\u003C\u002Fstrong>. Prace Harnetta były według nich ciekawostkami malarskimi pozbawionymi większej wartości.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zostawiam Ci link do galerii z jego obrazami, zdecyduj, co Ty o nich myślisz.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>\u003Cspan class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"0\">Obraz: William Michael Harnett, Stare skrzypce (fragment), 1886 r., National Gallery of Art, Waszyngton oraz fotografia przedstawiająca malarza\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: dd3d877b-4544-4c0a-918d-09fc005c3980 -->\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 7f0609f9-8dd0-40b0-97ce-ed436193bee0 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":178,"alt":69,"title":179,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FWilliam-Michael-Harnett.jpg","William Michael Harnett",{"label":181,"url":182},"ZOBACZ INNE PRACE HARNETTA","https:\u002F\u002Fen.wikipedia.org\u002Fwiki\u002FWilliam_Harnett#\u002Fmedia\u002FFile:'Study_of_a_Pipe_and_Other_Objects'_by_William_Michael_Harnett.JPG",{"type":133,"title":184,"anchor":185,"toc":54,"image":186},"Odkurzamy Gablotki","odkurzamy-gablotki",{"url":187,"alt":69,"title":184,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F12\u002FOdkurzamy-Gablotki.png",{"type":127,"title":189,"text":190,"image":191,"button":195},"Czy tu straszy?","\u003Cp>W poznańskiej katedrze znajduje się \u003Cstrong>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fcyryl.poznan.pl\u002Fcontent\u002Farchive\u002F611\u002FDk7EPpvimJVysGnyeqFJ.jpg\">imponujący piętrowy renesansowy nagrobek\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fstrong>. Hieronim Canavesi, włoski rzeźbiarz działający w Polsce, zaprojektował go dla Andrzeja i Barbary Górków. \u003Cstrong>Ród Górków\u003C\u002Fstrong> był jednym z najpotężniejszych i najbogatszych rodów w Wielkopolsce w XVI wieku.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Historia, którą opowiadam w tym odcinku, dotyczy ich syna \u003Cstrong>Łukasza III Górki\u003C\u002Fstrong>. Jego nagrobka nie ma jednak w katedrze. Nie zgodzili się na to wysoko postawieni poznańscy duchowni zarządzający katedrą. Nie podobało się im, że Górka szerzył w Wielkopolsce protestantyzm. Dla takich osób w katolickiej świątyni nie było miejsca!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zimą 1573 roku \u003Cstrong>pod drzwiami poznańskiej katedry rozegrały się dramatyczne sceny\u003C\u002Fstrong>. Mimo zakazu, bracia Łukasza próbowali wedrzeć się do kościoła z jego zwłokami i złożyć je w rodzinnej krypcie! Ostatecznie się to nie udało i Łukasz Górka został pochowany pod Poznaniem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Łukasz III Górka to bardzo ciekawa postać, ciekawa jest też historia jego \u003Cstrong>małżeństwa z Elżbietą (Halszką) Ostrogską\u003C\u002Fstrong>. To właściwie ona jest główną bohaterką tego odcinka.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bardzo możliwe, że ją znasz, jeśli widziałaś\u002Feś obraz Jana Matejki \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fpl.wikipedia.org\u002Fwiki\u002FKazanie_Skargi#\u002Fmedia\u002FPlik:Kazanie_Skargi.jpg\">\u003Cstrong>\u003Cem>Kazanie Skargi\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fa>. Halszka, w ciemnoniebieskiej sukni i białej kryzie, siedzi zasmucona obok Anny Jagiellonki. Prawą dłonią zasłania oczy. Halszki co prawda nie powinno tu być, bo już nie żyła od kilku lat, ale historyczna rzeczywistość mistrza Matejki rządzi się swoimi prawami!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Miłego słuchania!\u003C\u002Fp>\n",{"url":192,"alt":69,"title":193,"width":194,"height":194},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2023\u002F09\u002FOdcinek11_cover.png","Odcinek11_cover",1400,{"label":196,"url":197},"POSŁUCHAJ I ZOBACZ","https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fodcinki\u002Fczy-tu-straszy-muzeum-zamek-gorkow-w-szamotulach\u002F",{"type":133,"title":199,"anchor":200,"toc":54,"image":201},"Myśl z przeszłości","mysl-z-przeszlosci",{"url":202,"alt":69,"title":199,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FMysl-z-przeszlosci.png",{"type":127,"title":204,"text":205,"image":206,"button":131},"Gierymski o ilustracji","\u003Cp>Wyobraź sobie taką sytuację: jesteś malarzem i rysownikiem, dostałeś\u002Faś zlecenie na przygotowanie serii prac przedstawiających \u003Cstrong>zabytki związane z Polską we Włoszech\u003C\u002Fstrong>. Jeździsz więc po Italii, odwiedzasz Wenecję, Padwę, Bolonię, Florencję. Do kraju wysyłasz rysunki i dostajesz za to pieniądze, może nie za duże, ale jednak.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Całkiem niezłe zajęcie, prawda?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ale nie dla Aleksandra Gierymskiego\u003C\u002Fstrong>. Tworzenie kompozycji na zlecenie było dla Gierymskiego smutnym obowiązkiem. Bardzo nie lubił pracować według wyznaczonych zasad, a tu miał nawet narzucony temat!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Według niego, zabytki, które miał malować były \u003Cem>niemalownicze.\u003C\u002Fem> A czas, który poświęcał takim zleceniom uważał za \u003Cem>zmarnowany\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tej pracy, którą widzisz powyżej, przedstawiającej nagrobek Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej w kościele Santa Croce we Florencji, zapewne w ogóle nie miał ochoty malować.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tymczasem powstała praca, która nie tylko wiernie dokumentuje wygląd nagrobka, ale także poprzez \u003Cstrong>wprowadzenie klęczącej postaci kobiecej\u003C\u002Fstrong>, jest po prostu ciekawa. Ciemna sylwetka kobiety stwarza kontrast dla postaci Zofii na nagrobku, która wydaje się przez to jaśniejsza.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Poza tym dzięki przedstawieniu kobiety scena nabiera \u003Cstrong>reporterskiego charakteru\u003C\u002Fstrong>, bezduszna przestrzeń florenckiej katedry ożywa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Można też zobaczyć w tej anonimowej kobiecie \u003Cstrong>towarzyszkę Zofii\u003C\u002Fstrong>, która znajduje się tysiące kilometrów od rodzinnego kraju, ale przynajmniej nie jest samotna i zapomniana.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>A więc mimo, że Gierymski nie miał ochoty na malowanie „niemalowniczych motywów”, to przykładał się do tej pracy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Aleksander Gierymski, Nagrobek Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej w kościele Santa Croce we Florencji, 1885 r., Muzeum Narodowe w Warszawie\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 6e544ed0-00cc-48aa-be50-47f37854cba2 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":207,"alt":69,"title":208,"width":209,"height":155},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FNagrobek-Zofii-z-Czartoryskich-Zamoyskiej-w-kosciele-Santa-Croce-we-Florencji-scaled.jpg","Nagrobek Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej w kościele Santa Croce we Florencji",1687,{"type":133,"title":211,"anchor":212,"toc":54,"image":213},"Artnewsy","artnewsy",{"url":214,"alt":69,"title":211,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FArtnewsy.png",{"type":127,"title":216,"text":217,"image":218,"button":131},"Darmowy listopad w rezydencjach królewskich","\u003Cblockquote>\n\u003Cp style=\"text-align: center;\">\u003Cstrong>„Historia Polski nie powinna mieć cennika.” \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Tak, podczas konferencji prasowej inaugurującej 15. edycję akcji „Darmowy Listopad” powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>I faktycznie w listopadzie\u003Cstrong> 4 ważne polskie rezydencje\u003C\u002Fstrong>: Zamek Królewski na Wawelu, Zamek Królewski w Warszawie, Muzeum Łazienki Królewskie i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, zapraszają do swoich \u003Cstrong>wyznaczonych przestrzeni za darmo\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na \u003Cstrong>Wawelu\u003C\u002Fstrong> będzie można m.in. bezpłatnie zwiedzać wystawy czasowe oraz w wybranych terminach wystawy stałe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Zamek Królewski w Warszawie\u003C\u002Fstrong> przygotował specjalną trasę zwiedzania oraz program bezpłatnych wydarzeń. Szczególnie ciekawe wydają mi się spacery w weekend 21-22 listopada podczas których uczestniczy poznają miejsca na co dzień niedostępne.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Muzeum Łazienki Królewskie\u003C\u002Fstrong> udostępnia bezpłatnie między innymi swoje wystawy czasowe, w tym ekspozycję „Nabiści. Prorocy nowej sztuki” (pisałam o niej latem w Palecie #20, którą możesz przeczytać \u003Cstrong>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fnewsletter\u002Farchiwum\u002Fpaleta-20\u002F\">TUTAJ\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fstrong>).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wilanów\u003C\u002Fstrong> zaprasza na darmowe zwiedzanie całego pałacu, w tym wystawy czasowej „Sobiescy i Stuartowie. Blask i widmo korony” przez cały tydzień z wyłączeniem wtorków.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wydarzeń jest znacznie więcej. Wszystkie szczegółowe informacje znajdziesz na stronach muzeów!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zdjęcie: Dziedziniec Zamku na Wawelu\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 1bd0d3cd-36c7-465b-84b2-af9dff1436ee -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":219,"alt":69,"title":220,"width":221,"height":222},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FDziedziniec_Wawel.jpg","Dziedziniec_Wawel",709,609,{"type":133,"title":224,"anchor":225,"toc":54,"image":226},"Alert wystawowy","alert-wystawowy",{"url":227,"alt":69,"title":224,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FAlert-wystawowy-1.png",{"type":127,"title":229,"text":230,"image":231,"button":131},"Coś się kończy, coś się zaczyna","\u003Cp>Trzymam za Ciebie rękę na wystawowym pulsie. Jakie wystawy zaraz się kończą, a jakie niedawno się zaczęły i warto na nie pójść?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się kończą:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Nabiści. Prorocy nowej sztuki\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Łazienki Królewskie, Podchorążówka\u003Cbr \u002F>\ndo 15 listopada\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> wystawa pomoże zrozumieć rewolucje w sztuce na przełomie XIX i XX wieku. Do Warszawy przyjechały obrazy z Musée d’Orsay w Paryżu i można zobaczyć jak w ich kontekście prezentują się obrazy Wyspiańskiego, Muter czy Okunia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Beksiński w Poznaniu\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMTP Hala nr 1\u003Cbr \u002F>\ndo 22 listopada (przedłużona)\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> na 1000 metrów kwadratowych zaprezentowanych zostanie niemal 120 prac artysty.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Niedawno się zaczęły:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nZamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki\u003Cbr \u002F>\ndo 14 lutego 2027\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> można się przekonać, że Anna nie była tylko córką, siostrą i żoną polskich królów.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>„Przemijanie” — opowieść o śmierci, pogrzebie i żałobie w Polsce od baroku do lat 30. XX w.\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, gmach Zbiory Sztuki\u003Cbr \u002F>\ndo 7 marca 2027\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> można zobaczyć jak artyści starali się nadać artystyczną formę czemuś tak ulotnemu jak przemijanie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Nowa stała ekspozycja – Pokój Zegarmistrzów Królewskich\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nZamek Królewski w Warszawie\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to pokaz niesamowitego kunsztu dawnych zegarmistrzów w bardzo eleganckiej oprawie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Alina Szapocznikow \u002F Nairy Baghramian\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nZachęta – Narodowa Galeria Sztuki\u003Cbr \u002F>\nod 16 października\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to dialog między artystkami, które mimo, że tworzyły w różnych dekadach, spotykają się w refleksji nad cielesnością, zmysłowością oraz doświadczeniem choroby i przemijania. Kiedy jak nie w setną rocznicę urodzin oglądać prace Szapocznikow.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Obywatelka Cepelia\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Narodowe w Krakowie, Gmach Główny\u003Cbr \u002F>\ndo 21 lutego 2027\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to wystawa, która pomoże zrozumieć fenomen Cepelii, która przez dekady kształtowała codzienną estetykę Polaków. Dodatkowo wystawę kuratoruje Piotr Korduba, profesor, którego pasję do rzemiosła artystycznego znam z zajęć na studiach i która jest zaraźliwa!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Oblicza Czapskiego\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Narodowe w Krakowie, Gmach Główny\u003Cbr \u002F>\ndo 31 stycznia\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to okazja do przyjrzenia się wielorakim obliczom sztuki Czapskiego, który jest patronem 2026 roku.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wyczółkowski. Między światłem a ciszą\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nGaleria Sztuki Akademii Lubrańskiego, Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu\u003Cbr \u002F>\ndo 30 grudnia 2027\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> wystawa pokazuje różne oblicza twórczości jednego z najważniejszych artystów Młodej Polski.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Czapski. Lekcja Pankiewicza\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nGaleria Sztuki Akademii Lubrańskiego, Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu\u003Cbr \u002F>\ndo 12 grudnia\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to wystawa poświęcona dwóm ważnym artystom oraz ich relacji mistrz-uczeń.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się zacznie:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Dziewczyńskie opowieści. Natasza Rogozińska\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nNISKO, Poznań\u003Cbr \u002F>\nod 31 października (wernisaż godz. 18.00)\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to idealne połączenie ciekawych herstorii, osobistej perspektywy oraz współczesnej sztuki. Dodatkowo wystawa trwa bardzo krótko, tylko do 10 listopada.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bambini. Magdalena Abakanowicz\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Narodowe w Gdańsku, Zielona Brama\u003Cbr \u002F>\nod 6 listopada\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> ta kompozycja składająca się z ponad 80 rzeźb naprawdę na żywo robi duże wrażenie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Jeśli wiesz o jakiejś ciekawej wystawie, która właśnie się zaczęła lub niedługo się kończy daj mi znać! Podzielę się tą informacją z innymi w kolejnej Palecie!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Marcin Kober, Anna Jagiellonka jako wdowa, po 1586 r., Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (fragment)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: fd650f4c-841f-4850-afdc-9d5e7cd93723 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":232,"alt":69,"title":233,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FAnna-Jagiellonka.jpg","Anna Jagiellonka",{"type":133,"title":235,"anchor":236,"toc":54,"image":237},"Zadanie","zadanie",{"url":238,"alt":69,"title":235,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F04\u002FZadanie.png",{"type":127,"title":240,"text":241,"image":131,"button":131},"Zadanie na dziś","\u003Cp>Wskaż autorów tych obrazów przedstawiających cmentarze:\u003C\u002Fp>\n",{"type":127,"title":69,"text":69,"image":243,"button":131},{"url":244,"alt":69,"title":245,"width":246,"height":247},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FVan_gogh_lallee_des_alyscamps.jpg","L'Allée des Alyscamps, by Vincent van Gogh",1598,2000,{"type":127,"title":69,"text":69,"image":249,"button":131},{"url":250,"alt":69,"title":251,"width":252,"height":253},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002F1280px-Caspar_David_Friedrich_-_Abtei_im_Eichwald_-_Google_Art_Project.jpg","1280px-Caspar_David_Friedrich_-_Abtei_im_Eichwald_-_Google_Art_Project",1280,820,{"type":127,"title":69,"text":69,"image":255,"button":131},{"url":256,"alt":69,"title":257,"width":155,"height":258},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FCmentarz-w-gorach-scaled.jpg","Cmentarz w górach",1695,{"type":127,"title":260,"text":261,"image":131,"button":131},"Rozwiązanie zadania z Palety #24","\u003Cp>W poprzednim wydaniu Palety trzeba było znaleźć na obrazie \u003Cem>Róże Heliogabala\u003C\u002Fem> Lawrence’a Almy-Tademy 3 elementy: \u003Cstrong>wachlarz, fontannę, podpis malarza\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Są tutaj:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: e29842aa-c235-4a78-a222-b4322a3d498b -->\u003C\u002Fp>\n",{"type":127,"title":69,"text":69,"image":263,"button":131},{"url":264,"alt":69,"title":265,"width":155,"height":266},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FHaliogabal_odpowiedzi-scaled.jpg","Haliogabal_odpowiedzi",1576,{"number":268,"slug":269,"title":270,"preheader":271,"cover":272,"sent_at":276,"sent_date":277,"unlock_at":278,"locked":54},24,"paleta-24","Paleta #24","W tym wydaniu m.in: obraz, który przyprawia o (za) szybkie bicie serca, 3 premiery książek o sztuce, które na pewno przeczytam, artysta, który miał słabość do mody",{"url":273,"alt":69,"title":274,"width":155,"height":275},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F10\u002FNature_morte_aux_livres_-_Triptyque_de_lAnnonciation_dAix_-_Rijksmuseum-scaled.jpg","Nature_morte_aux_livres_-_Triptyque_de_l'Annonciation_d'Aix_-_Rijksmuseum",1197,"2026-10-15T05:15:00+00:00","15 października 2026","2026-10-22T05:15:00+00:00",[280,282,293],{"number":268,"slug":269,"title":270,"preheader":271,"cover":281,"sent_at":276,"sent_date":277,"unlock_at":278,"locked":54},{"url":273,"alt":69,"title":274,"width":155,"height":275},{"number":283,"slug":284,"title":285,"preheader":286,"cover":287,"sent_at":290,"sent_date":291,"unlock_at":292,"locked":54},23,"paleta-23","Paleta #23","W tym wydaniu m.in.: scena z książki rekordzistki, 5 nawiązań do sztuki w serialowej \"Lalce\", informacje o aktualnych wystawach",{"url":288,"alt":69,"title":289,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F09\u002Flavery_COVER.jpg","lavery_COVER","2026-10-01T05:15:00+00:00","1 października 2026","2026-10-08T05:15:00+00:00",{"number":294,"slug":295,"title":296,"preheader":297,"cover":298,"sent_at":301,"sent_date":302,"unlock_at":303,"locked":54},22,"paleta-22","Paleta #22","W tym wydaniu m.in.: ulubiony obraz Irlandczyków, wielka historia na wyciągnięcie ręki, informacje o bieżących wystawach",{"url":299,"alt":69,"title":300,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F09\u002FLes_Tres_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_septembre_COVER.jpg","Les_Très_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_septembre_COVER","2026-09-17T06:15:00+00:00","17 września 2026","2026-09-24T06:15:00+00:00"]