[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"$fe6v50qgmvnk3":3,"newsletter-archive-21":111},{"header":4,"footer":33,"error":55,"muzealnicy":58,"episodes":78},{"nav":5,"icons":24},[6,9,12,15,18,21],{"label":7,"link":8},"Kontekst","https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002Fdolacz\u002F",{"label":10,"link":11},"Newsletter","\u002Fnewsletter\u002F",{"label":13,"link":14},"Podcast o sztuce","\u002Fodcinki\u002F",{"label":16,"link":17},"Artykuły","\u002Fartykuly\u002F",{"label":19,"link":20},"O mnie","\u002Fo-mnie\u002F",{"label":22,"link":23},"Kontakt","\u002Fo-mnie\u002F#kontakt",[25,29],{"name":26,"icon":27,"link":28},"Spotify","\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#0b1d35\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fopen.spotify.com\u002Fshow\u002F061J8NVeCphwkjhC4qSO99",{"name":30,"icon":31,"link":32},"Instagram","\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fwww.instagram.com\u002Fgablotki\u002F",{"label_observe":34,"icons":35,"label_latest":40,"label_info":41,"nav":42,"bg":54},"Obserwuj na:",[36,38],{"name":30,"icon":37,"link":32},"\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>",{"name":26,"icon":39,"link":28},"\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#ffffff\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","Najnowsze odcinki","Informacje",[43,45,46,47,48,51],{"label":7,"link":44},"https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002F",{"label":10,"link":11},{"label":19,"link":20},{"label":22,"link":23},{"label":49,"link":50},"Polityka Prywatności","\u002Fpolityka-prywatnosci\u002F",{"label":52,"link":53},"Regulamin newslettera","\u002Fregulamin-newslettera\u002F",false,{"error_404":56,"cta":57},"\u003Cp style=\"text-align: center;\">\u003Cstrong>Ta wystawa jest tymczasowo zamknięta 😉\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp style=\"text-align: center;\">Strona, której szukasz, może być w tej chwili w renowacji. Nie martw się jednak, nasz świat sztuki jest pełen innych fascynujących wystaw i artykułów, które na Ciebie czekają.\u003C\u002Fp>\n","Zwiedzaj od strony głównej",{"title":59,"text":60,"seasons":61},"Muzealnicy mówią","\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n",[62,72],{"sezon":63},{"term_id":64,"name":65,"slug":66,"term_group":67,"term_taxonomy_id":64,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":70,"filter":71},30,"Sybilla 2022","sybilla-2022",0,"muzealnicy-season","",3,"raw",{"sezon":73},{"term_id":74,"name":75,"slug":76,"term_group":67,"term_taxonomy_id":74,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":77,"filter":71},31,"Muzealna Książka Roku 2023","muzealna-ksiazka-roku-2023",1,[79,83,87,91,95,99,103,107],{"title":80,"short_title":81,"slug":82},"Tadeusz Pruszkowski – Mistrz Prusz","Gablotki 82","tadeusz-pruszkowski-mistrz-prusz",{"title":84,"short_title":85,"slug":86},"Kunszt i Fach. Kraków rzemieślników","Gablotki 81","kunszt-i-fach-krakow-rzemieslnikow",{"title":88,"short_title":89,"slug":90},"Pracownie artystek z przełomu XIX i XX wieku","Gablotki 80","pracownie-artystek-z-przelomu-xix-i-xx-wieku",{"title":92,"short_title":93,"slug":94},"Love story: Aleksander Gierymski","Gablotki 79","love-story-aleksander-gierymski",{"title":96,"short_title":97,"slug":98},"Galleria degli Uffizi we Florencji, wystawy Chełmońskiego, Boznańskiej i Sto nocnych zjaw – muzealny top 2025","Gablotki 78","galleria-degli-uffizi-we-florencji-wystawy-chelmonskiego-boznanskiej-i-sto-nocnych-zjaw-muzealny-top-2025",{"title":100,"short_title":101,"slug":102},"Odzyskany obraz. Bertha Wegmann i jej wrocławskie „Lato”","Gablotki 77","odzyskany-obraz-bertha-wegmann-i-jej-wroclawskie-lato",{"title":104,"short_title":105,"slug":106},"Portret królowej. Opowieść o Marii Leszczyńskiej – rozmowa z Zuzanną Rybińską","Eksponaty 15","portret-krolowej-opowiesc-o-marii-leszczynskiej-rozmowa-z-zuzanna-rybinska",{"title":108,"short_title":109,"slug":110},"Do czego potrzebujemy archeologii? – rozmowa z Łukaszem Lisieckim","Gablotki 75","do-czego-potrzebujemy-archeologii-rozmowa-z-lukaszem-lisieckim",{"number":112,"slug":113,"title":114,"preheader":115,"cover":116,"sent_at":121,"sent_date":122,"unlock_at":123,"locked":54,"subtitle":124,"blocks":125,"newer":271,"older":284,"more":296},21,"paleta-21","Paleta #21","W tym wydaniu m.in.: edukacyjny fresk, luksusowe wykształcenie, informacje o trwających wystawach",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FMagnus_Enckell_Elementary_school_1899-scaled.jpg","Magnus_Enckell_Elementary_school_1899",2560,1818,"2026-09-03T05:15:00+00:00","3 września 2026","2026-09-10T05:15:00+00:00","Newsletter o sztuce",[126,132,141,143,148,155,160,168,173,184,189,198,203,210,215,222,227,235,240,248,251,258,265],{"type":127,"title":128,"text":129,"image":130,"button":131},"box","Cześć,","\u003Cp>w zeszłym tygodniu \u003Cstrong>zaatakowała mnie jesień\u003C\u002Fstrong>. Wzięła mnie z zaskoczenia. Niby liście na kasztanowcach na naszej ulicy już od jakiegoś czasu nie są zielone, ale jednak nie byłam gotowa na sklepowe wystawy z manekinami w \u003Cstrong>ciepłych swetrach i pikowanych kurtkach\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Być może były inne znaki, ale je przegapiłam. Mam wytłumaczenie: to masa emocji związanych z otwarciem Kontekstu i wszystkimi pozytywnymi opiniami spływającymi od osób, które zdecydowały się wykupić dostęp do platformy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jeszcze raz \u003Cstrong>ogromnie dziękuję za zaufanie i za wszystkie ciepłe, entuzjastyczne słowa\u003C\u002Fstrong>. To dla mnie duża motywacja do dalszej pracy (która oczywiście cały czas się dzieje)!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Najdobitniejszą oznaką nieuchronnie nadchodzącej jesieni okazało się \u003Cstrong>przewijające się wszędzie hasło: „Witaj szkoło!\u003C\u002Fstrong>”. To już?! Powrót do szkoły na początku września (mimo że to wciąż kalendarzowe lato) zawsze kojarzył mi się z jesienią. I chociaż od wielu lat nie wracam już do szkoły, to skojarzenie zostało.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wciąż niedowierzając, że to już, \u003Cstrong>zabieram Cię w tym wydaniu do szkoły\u003C\u002Fstrong>. Przyjrzymy się uczniom, nauczycielom i miejscom do nauki.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Możesz czytać to wydanie spokojnie, żaden dzwonek ogłaszający koniec przerwy (raczej) nie zadzwoni, a z treści tego newslettera nie będzie niezapowiedzianej kartkówki.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zapraszam na szkolną Paletę!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Do przeczytania za 2 tygodnie (17 września),\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Martyna\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Magnus Enckell, Szkoła podstawowa, 1899 r., Suomen Kansallisgalleria (Fińska Galeria Narodowa)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 2c06187e-86c7-415c-92ff-9ec03fbb649d -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},null,{"type":133,"title":134,"anchor":135,"toc":136,"image":137},"section_title","SPIS TREŚCI","spis-tresci",true,{"url":138,"alt":69,"title":134,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FSPIS-TRESCI.png",600,137,{"type":127,"title":69,"text":142,"image":131,"button":131},"\u003Cul>\n\u003Cli>edukacyjny fresk\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>luksusowe wykształcenie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>rzeźbiarz, który był świetnym nauczycielem\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>podcast o Tadeuszu Pruszkowskim\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>różne podejścia do nauki malarstwa\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>bardzo dobra wiadomość\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>informacje o trwających wystawach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>zadanie\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",{"type":133,"title":144,"anchor":145,"toc":54,"image":146},"Miniopowieści","miniopowiesci",{"url":147,"alt":69,"title":144,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FMiniopowiesci.png",{"type":127,"title":149,"text":150,"image":151,"button":131},"Szkoła ateńska","\u003Cp>Najsłynniejsze dzieło sztuki ze słowem „szkoła” w tytule wcale nie przedstawia placówki oświatowej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Szkoła w “Szkole ateńskiej” odnosi się do \u003Cstrong>szkoły filozoficznej\u003C\u002Fstrong>, międzypokoleniowej \u003Cstrong>wspólnoty przekazującej sobie wiedzę i poszukującej prawdy\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Włoski malarz i architekt, Rafael Santi namalował ten fresk na zlecenie\u003Cstrong> papieża Juliusza II\u003C\u002Fstrong>. Miejsce, w którym znajduje się „Szkoła ateńska” jest wyjątkowe, to jedna z \u003Cstrong>komnat w Pałacu Apostolskim w Watykanie\u003C\u002Fstrong>. Pałac to teraz muzeum, ale w czasach pontyfikatu Juliusza II była to \u003Cstrong>oficjalna papieska rezydencja, \u003C\u002Fstrong>przestrzeń, w której papież mieszkał i pracował.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W tej konkretnej sali, czyli w \u003Cstrong>Stanza della Segnatura\u003C\u002Fstrong> znajdowała się biblioteka Juliusza II oraz jego gabinet. Temat fresku został\u003Cstrong> dopasowany do funkcji tego miejsca\u003C\u002Fstrong>. Prawdopodobnie zasugerował go sam papież, a rozwinęli teologowie we współpracy z artystą.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kompozycja jest gruntownie przemyślana\u003C\u002Fstrong> i poprzedziły ją szkice. Ostatecznie powstał monumentalny fresk, na którym znajduje się \u003Cstrong>kilkadziesiąt osób\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>To \u003Cstrong>kluczowe postacie ze świata antycznej filozofii, nauki i sztuki\u003C\u002Fstrong>. W centrum widać najważniejszą parę: \u003Cstrong>Platona i Arystotelesa\u003C\u002Fstrong>. \u003Cstrong>Platon\u003C\u002Fstrong> wskazuje palcem w górę, co ma reprezentować jego przemyślenia na temat naszego świata, który jest według niego jedynie odbiciem niewidzialnych prawdziwych idei. \u003Cstrong>Arystoteles\u003C\u002Fstrong> wyciąga dłoń przed siebie i trzyma ją płasko, co ma symbolizować empiryzm, czyli przekonanie, że prawdziwa wiedza pochodzi ze świata materialnego, a poznajemy ją za pomocą zmysłów i doświadczenia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Oprócz nich wśród przedstawionych postaci są także na przykład Sokrates, Pitagoras czy Euklides. Niektórym antycznym postaciom \u003Cstrong>Rafael nadał rysy twarzy renesansowych artystów\u003C\u002Fstrong>: Platon wygląda jak Leonardo da Vinci. W ten sposób Rafael chciał \u003Cstrong>wyrazić uznanie dla artystów i wskazać ciągłość myśli\u003C\u002Fstrong> od antyku do renesansu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Juliusz II był zachwycony freskiem. Powierzył Rafaelowi kolejne zlecenia, które ugruntowały jego pozycję.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>“Szkoła ateńska” jest niezłą \u003Cstrong>lekcją filozofii\u003C\u002Fstrong>, a także przypomnieniem, że \u003Cstrong>dobra edukacja to nie bierne przyswajanie wiedzy, lecz ciągła dyskusja.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Rafael Santi, Szkoła ateńska, 1509 – 1511 r., Pałac Apostolski, Watykan\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: c17aee82-5ebc-4e75-80fa-10e604f388f4 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":152,"alt":69,"title":153,"width":119,"height":154},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FThe_School_of_Athens__by_Raffaello_Sanzio_da_Urbino-scaled.jpg","_The_School_of_Athens__by_Raffaello_Sanzio_da_Urbino",1986,{"type":133,"title":156,"anchor":157,"toc":54,"image":158},"Zoom na detal","zoom-na-detal",{"url":159,"alt":69,"title":156,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FZoom-na-detal.png",{"type":127,"title":161,"text":162,"image":163,"button":131},"Luksusowe wykształcenie","\u003Cp>Szkoła taką jaką znamy ją dziś: ze sztywnym planem lekcji, uczeniem się w klasie z osobami w tym samym wieku, szczegółowo określonym programem zajęć oraz obowiązkowa dla wszystkich, tak naprawdę nie ma zbyt długiej historii.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Nowożytny, masowy system edukacji (tzw. model pruski) ma zaledwie około 200 lat.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Model pruski\u003C\u002Fstrong> był odpowiedzią na potrzeby rozwijającego się państwa pruskiego. Miał kształcić dobrych obywateli, czyli \u003Cstrong>posłusznych i zdyscyplinowanych\u003C\u002Fstrong>. Podzielono więc dzieci według roczników, wprowadzono 45-minutowe bloki lekcyjne i dzwonki wyznaczające czas nauki. Pojawiły się też ustandaryzowane podręczniki. System \u003Cstrong>sprawdził się w praktyce\u003C\u002Fstrong> i zaczął być kopiowany w całej Europie oraz w Stanach Zjednoczonych.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wcześniej jednak uczono się inaczej.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na przykład tak jak na obrazie Adriaena van Gaesbeecka z XVII wieku z kolekcji Rijksmuseum w Amsterdamie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Elegancko ubrany chłopiec, nie jest w szkolnej klasie tylko w przeznaczonym do nauki \u003Cstrong>gabinecie w domu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nie czeka na kolegów tylko na\u003Cstrong> specjalnie dla niego zatrudnionego tutora\u003C\u002Fstrong> albo na matkę.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Czego będzie się uczył?\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nSpójrzmy na detale, one podpowiadają “plan lekcji”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jeśli chłopiec opanował już czytanie i pisanie po \u003Cstrong>niderlandzku\u003C\u002Fstrong> to pewnie będzie doskonalił \u003Cstrong>francuski i łacinę\u003C\u002Fstrong>. Na stole, na podłodze i półce w głębi pomieszczenia widać opasłe tomiszcza.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Potem przyjdzie czas na \u003Cstrong>artmetykę, geografię i kartografię\u003C\u002Fstrong>. Wszystkie trzy potrzebne na przykład do tego by być dobrym kupcem. Chłopiec ma do dyspozycji różne mapy i globus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Żeby odnalazł się w towarzystwie dobrze by było gdyby opanował \u003Cstrong>grę na jakimś instrumencie\u003C\u002Fstrong>. Koło globusa widać lutnię i flet – może uczy się grać na obu?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jego zamożna rodzina na pewno dba też o jego sprawność fizyczną, być może będzie miał lekcje szermierki, tańca oraz jazdy konnej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Po minie chłopca widać, że nauka to nie jest zabawa. \u003Cstrong>To poważna sprawa i on ma tego świadomość.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Być może wie też, że nie każdy chłopiec (nie mówiąc o dziewczynkach) w jego wieku ma dostęp do edukacji w takim zakresie i w takich warunkach. \u003Cstrong>Choć w Niderlandach w XVII wieku analfabetyzm nie był na aż tak wysokim poziomie jak w innych częściach Europy, to na takie porządne wykształcenie jak bohater obrazu Adriaena van Gaesbeecka nie mogli pozwolić sobie wszyscy\u003C\u002Fstrong>. Własne mapy, globus, książki to był luksus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Adriaen van Gaesbeeck, Młodzieniec w pokoju do nauki, 1640 r., Rijksmuseum, Amsterdam\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 596a7829-f734-47e7-9881-21ea1e8a8bdd -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":164,"alt":69,"title":165,"width":166,"height":167},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FAdriaen-van-Gaesbeeck-Young-Man-in-a-Study-1640-Rijksmuseum-Amsterdam.jpg","Adriaen van Gaesbeeck, Young Man in a Study, 1640, Rijksmuseum, Amsterdam",715,945,{"type":133,"title":169,"anchor":170,"toc":54,"image":171},"Kartka z kalendarza","kartka-z-kalendarza",{"url":172,"alt":69,"title":169,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FKartka-z-kalendarza.png",{"type":127,"title":174,"text":175,"image":176,"button":181},"3 września","\u003Cp>Gdyby żył, skończyłby dziś 161 lat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Konstanty Laszczka.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Konstanty Laszczka był \u003Cstrong>polskim rzeźbiarzem, a później także profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie\u003C\u002Fstrong>, a więc nauczycielem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zresztą jako nauczyciel pracował już wcześniej, po powrocie ze studiów w Paryżu. Ale to dopiero stanowisko w Krakowie, które \u003Cstrong>zajmował ponad 30 lat\u003C\u002Fstrong>, ugruntowało jego pozycję jako jednego z najbardziej wpływowych artystów rzeźbiarzy swoich czasów.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Laszczka był \u003Cstrong>nowoczesnym i otwartym dydaktykiem\u003C\u002Fstrong>. W czym ta otwartość się objawiała? To dzięki jego rekomendacji na Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie\u003Cstrong> przyjęta została pierwsza kobieta, Zofia Baltarowicz\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Choć Laszczka nie podjął decyzji sam, to zauważył talent Zofii i zachęcił ją, by porozmawiała z rektorem, którym był wtedy Józef Mehoffer. Rektor zgodził się przyjąć Zofię na okres próbny, miała wykonać pokazową rzeźbę. Jej praca została oceniona pozytywnie i \u003Cstrong>tak zaczęła się historia kobiet na krakowskiej akademii\u003C\u002Fstrong>. Późno, bo był 1917 rok, ale lepiej późno niż nigdy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W pracowni rzeźby Laszczki z czasem zaczęło studiować \u003Cstrong>coraz więcej kobiet\u003C\u002Fstrong>. Widać to na przykład na tych \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.szukajwarchiwach.gov.pl\u002Fjednostka\u002F-\u002Fjednostka\u002F5985825\u002Fobiekty\u002F331219\">\u003Cstrong>ZDJĘCIACH\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Leon Wyczółkowski, Portret Konstantego Laszki, 1905 r., Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 11d5cee5-6d03-42df-9f9a-322640b542d2 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":177,"alt":69,"title":178,"width":179,"height":180},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2021\u002F01\u002FLeon_Wyczolkowski_-_Konstanty_Laszczka_1905.jpg","Leon_Wyczółkowski_-_Konstanty_Laszczka_1905",1832,1306,{"label":182,"url":183},"POZNAJ LEPIEJ LASZCZKĘ","https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fodcinki\u002Fglaz-to-za-malo-spoleczne-muzeum-konstantego-laszczki-w-dobrem\u002F",{"type":133,"title":185,"anchor":186,"toc":54,"image":187},"Gablotki","gablotki",{"url":188,"alt":69,"title":185,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FGablotki.png",{"type":127,"title":190,"text":191,"image":192,"button":195},"Tadeusz Pruszkowski - Mistrz Prusz","\u003Cp>Tadeusz Pruszkowski był \u003Cstrong>malarzem i inspirującym nauczycielem, jednym z najbardziej wyrazistych i wpływowych twórców początku XX wieku\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dlaczego warto przyjrzeć się bliżej jego sztuce i życiu?\u003Cbr \u002F>\nI dlaczego, skoro był taki wyjątkowy, niewiele się o nim mówi?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Posłuchaj mojej \u003Cstrong>rozmowy z autorką biografii Tadeusza Pruszkowskiego “Mistrz Prusz. Więcej niż jedno życie”\u003C\u002Fstrong>.\u003Cbr \u002F>\nZapytałam ją między innymi o:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>jego relację z żoną, która pojawia się na wielu obrazach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>jego metody nauczania (\u003Cstrong>Pruszkowski zostawiał swoim uczniom baaaardzo dużo swobody\u003C\u002Fstrong>)\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>jego wyjazdy na plenery do Kazimierza Dolnego (co tam się nie działo!)\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>miejsca, w których wciąż możemy “spotkać się z jego sztuką”\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cem>Odcinek powstał w ramach współpracy z Wydawnictwem Marginesy.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n",{"url":193,"alt":69,"title":69,"width":194,"height":194},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FGablotki_odcinek82_Mistrz-Prusz-mp3-image.jpg",1400,{"label":196,"url":197},"POSŁUCHAJ I ZOBACZ","https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fodcinki\u002Ftadeusz-pruszkowski-mistrz-prusz\u002F",{"type":133,"title":199,"anchor":200,"toc":54,"image":201},"Myśl z przeszłości","mysl-z-przeszlosci",{"url":202,"alt":69,"title":199,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FMysl-z-przeszlosci.png",{"type":127,"title":204,"text":205,"image":206,"button":131},"Malarstwo oparte na nauce","\u003Cp>Nie wszyscy podchodzili do nauczania malarstwa tak luźno jak Tadeusz Pruszkowski.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Albrecht Dürer\u003C\u002Fstrong> na przykład uważał, że \u003Cstrong>fundamentem malarstwa jest opanowanie geometrii\u003C\u002Fstrong>. Napisał nawet na ten temat traktat “Pouczenie o mierzeniu cyrklem i linią”, w którym wykładał młodym malarzom jej podstawy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Gdyby Dürer odwiedził kazimierskie plenery Pruszkowskiego, prawdopodobnie ze zgrozą \u003Cstrong>załamałby ręce nad brakiem cyrkla w wyposażeniu studentów\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Niezbyt zadowolony mógłby też być \u003Cstrong>Leonardo da Vinci\u003C\u002Fstrong>, który w jednym ze swoich traktatów pisał tak:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\u003Cp>\u003Cstrong>\u003Cem>“Kto myśli o samej praktyce bez teorii, jest jak żeglarz wchodzący na statek bez steru i kompasu, który nigdy nie wie, dokąd go rzuci.”\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Chciałabym posłuchać ich dyskusji!\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Ciekawe, które podejście by wygrało, mocne naukowe podstawy Dürera i Leonarda czy ufanie intuicji Pruszkowskiego.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obrazy:\u003C\u002Fem>\u003Cbr \u002F>\n\u003Cem>Albrecht Dürer, Autoportret, 1498 r., Prado\u003C\u002Fem>\u003Cbr \u002F>\n\u003Cem>Lattanzio Querena, Portret Leonarda da Vinci, XVIII-XIX w., Musei Civici Eremitani, Museo D’Arte Medievale E Moderna\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fem>\u003Cem>Tadeusz Pruszkowski, Autoportret, 1926 r., Muzeum Narodowe w Poznaniu\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 9357e83f-70f8-4bc2-9105-78823d458277 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":207,"alt":69,"title":208,"width":119,"height":209},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FDa-Vinci-Durer-Pruszkowski-scaled.jpg","Da Vinci Durer Pruszkowski",1263,{"type":133,"title":211,"anchor":212,"toc":54,"image":213},"Artnewsy","artnewsy",{"url":214,"alt":69,"title":211,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FArtnewsy.png",{"type":127,"title":216,"text":217,"image":218,"button":131},"Muzeum za 1 zł","\u003Cp>W ramach niedawno ogłoszonej akcji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego uczniowie i studenci, a konkretnie \u003Cstrong>osoby od 8 do 26 roku życia\u003C\u002Fstrong>, mogą zwiedzać wybrane polskie muzea kupując bilet jedynie za symboliczną złotówkę.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"text-decoration: underline;\">\u003Cstrong>To lista muzeów, które uczestniczą w akcji:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Zamek Królewski w Warszawie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe w Krakowie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe w Warszawie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe w Poznaniu\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe we Wrocławiu\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe w Gdańsku\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka (w ramach akcji dostępne są wyłącznie zajęcia edukacyjne)\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Narodowe w Kielcach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Sztuki w Łodzi\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>w październiku dołączy także Muzeum Zamkowe w Malborku\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Na podstawie biletów za 1 zł można wejść na\u003Cstrong> wystawy stałe\u003C\u002Fstrong>.\u003Cbr \u002F>\nZ komunikatów ministerstwa wynika, że \u003Cstrong>akcja będzie trwała przez rok\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Konkretnych informacji przed zwiedzaniem \u003Cstrong>warto poszukać na stronach i profilach muzeów w mediach społecznościowych\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Muzeum Narodowe w Poznaniu napisało na przykład, że akcja obejmuje nie tylko wystawę w gmachu głównym, ale też we wszystkich oddziałach muzeum. Miło!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zdjęcie: Gmach Główny Muzeum Narodowego w Krakowie\u003C\u002Fp>\n",{"url":219,"alt":69,"title":220,"width":221,"height":167},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F07\u002Fmuzeum-narodowe-w-krakowie_gmach-glowny.jpg","muzeum narodowe w krakowie_gmach glowny",1260,{"type":133,"title":223,"anchor":224,"toc":54,"image":225},"Alert wystawowy","alert-wystawowy",{"url":226,"alt":69,"title":223,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FAlert-wystawowy-1.png",{"type":127,"title":228,"text":229,"image":230,"button":131},"Coś się kończy, coś się zaczyna","\u003Cp>Trzymam za Ciebie rękę na wystawowym pulsie. Jakie wystawy zaraz się kończą, a jakie niedawno się zaczęły i warto na nie pójść?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się kończą:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski (1846–1926)\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Narodowe w Warszawie\u003Cbr \u002F>\ndo 12 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> Korwin-Milewskiego „miał nosa”, kupował (często bezpośrednio od artystów) obrazy, które dziś mają status ARCYDZIEŁ. Miał „Stańczyka” Matejki, „Babie lato” Chełmońskiego i doskonałe obrazy Aleksandra Gierymskiego. Teraz te prace spotykają się po latach na jednej wystawie!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Elliott Erwitt. Retrospektywa\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nDom Spotkań z Historią w Warszawie\u003Cbr \u002F>\ndo 20 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to retrospektywa fotografa mającego umiejętność chwytania niesamowitych momentów – zabawnych, intymnych, historycznych (jak np. zdjęcia Marylin Monroe i Jackie Kennedy).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum w Gliwicach, Willa Caro\u003Cbr \u002F>\ndo 20 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to podróż w przeszłość, kiedy artystyczne życie działo się w kawiarniach.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Niedawno się zaczęły:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Andy Warhol. Od linii do legendy\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nPałac Sztuki w Krakowie\u003Cbr \u002F>\ndo 27 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> można prześledzić drogę artysty, który stał się ikoną popkultury.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nPawilon Czterech Kopuł, Muzeum Narodowe we Wrocławiu\u003Cbr \u002F>\ndo 30 grudnia\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> fascynujące spotkanie starego (gotyk) z nowym (przestrzeń Pawilonu).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się zacznie:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Świat jak Zielnik. Natura w sztuce od XVII do XXI wieku\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nCentrum Kultury Zamek w Poznaniu\u003Cbr \u002F>\nod 5 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to przegląd 400 lat twórczości, której główną bohaterką jest natura. W tle współczesna refleksja nad kryzysem klimatycznym.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Poza Twarzą\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nPop Culture Gallery, Stary Browar\u003Cbr \u002F>\nod 10 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> wystawa zadaje ciekawe pytanie, o to czy w pracach dawnych mistrzów, np. Matejki czy Malczewskiego odnajdziemy coś aktualnego, dopasowanego do naszych współczesnych emocji.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Oblicza Czapskiego\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr \u002F>\nMuzeum Narodowe w Krakowie (Gmach główny)\u003Cbr \u002F>\nod 18 września\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to okazja do przyjrzenia się wielorakim obliczom sztuki Czapskiego, który jest patronem 2026 roku.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Jeśli wiesz o jakiejś ciekawej wystawie, która właśnie się zaczęła lub niedługo się kończy daj mi znać! Podzielę się tą informacją z innymi w kolejnej Palecie!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zdjęcie: Watanabe Seitei, Słowiki czarnolice na gałęziach surmii, ok. 1900, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (materiały CK Zamek w Poznaniu)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 7d46abc3-6d93-481f-8811-503a971e8b95 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":231,"alt":69,"title":232,"width":233,"height":234},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FWatanabe-Seitei-Slowiki-czarnolice-na-galeziach-surmii-ok.-1900.jpg","Watanabe Seitei Słowiki czarnolice na gałęziach surmii ok. 1900",1920,1440,{"type":133,"title":236,"anchor":237,"toc":54,"image":238},"Zadanie","zadanie",{"url":239,"alt":69,"title":236,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F04\u002FZadanie.png",{"type":127,"title":241,"text":242,"image":243,"button":131},"Zadanie na dziś","\u003Cp>Połącz w pary artystów i ich nauczycieli (także artystów).\u003C\u002Fp>\n",{"url":244,"alt":69,"title":245,"width":246,"height":247},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002Fnauczyciele_uczniowie_zadanie.jpg","nauczyciele_uczniowie_zadanie",2292,1455,{"type":127,"title":249,"text":250,"image":131,"button":131},"Rozwiązanie zadania z Palety #20","\u003Cp>W poprzednim wydaniu zapytałam co znajduje się w tle za postaciami z tych 3 obrazów. Tak obrazy prezentują się w całości:\u003C\u002Fp>\n",{"type":127,"title":252,"text":69,"image":253,"button":131},"Caspar David Friedrich, Wędrowiec nad morzem mgły, 1818 r.",{"url":254,"alt":69,"title":255,"width":256,"height":257},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FCaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_Sea_of_Fog.jpeg","Caspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_Sea_of_Fog",960,1231,{"type":127,"title":259,"text":69,"image":260,"button":131},"James McNeill Whistler, Aranżacja szarości i czerni nr 1: matka artysty, 1871 r.",{"url":261,"alt":69,"title":262,"width":263,"height":264},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FWhistlers_Mother_high_res.jpg","Whistlers_Mother_high_res",1280,1139,{"type":127,"title":266,"text":69,"image":267,"button":131},"Edvard Munch, Krzyk, 1893 r.",{"url":268,"alt":69,"title":269,"width":270,"height":119},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FEdvard_Munch_1893_The_Scream_oil_tempera_and_pastel_on_cardboard_91_x_73_cm_National_Gallery_of_Norway-scaled.jpg","NOR Skrik, ENG The Scream",2063,{"number":272,"slug":273,"title":274,"preheader":275,"cover":276,"sent_at":281,"sent_date":282,"unlock_at":283,"locked":54},22,"paleta-22","Paleta #22","W tym wydaniu m.in.: ulubiony obraz Irlandczyków, wielka historia na wyciągnięcie ręki, informacje o bieżących wystawach",{"url":277,"alt":69,"title":278,"width":279,"height":280},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F09\u002FLes_Tres_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_septembre_COVER.jpg","Les_Très_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_septembre_COVER",1099,794,"2026-09-17T06:15:00+00:00","17 września 2026","2026-09-24T06:15:00+00:00",{"number":285,"slug":286,"title":287,"preheader":288,"cover":289,"sent_at":293,"sent_date":294,"unlock_at":295,"locked":54},20,"paleta-20","Paleta #20","W tym wydaniu m.in.: zaproszenie do Kontekstu, najsłynniejsze kwiaty w historii sztuki, relacja z wystawy \"Nabiści. Prorocy sztuki\"",{"url":290,"alt":69,"title":291,"width":256,"height":292},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F08\u002FEl_Beso_Pinacoteca_de_Brera_Milan_1859_fragment.jpg","El_Beso_(Pinacoteca_de_Brera,_Milán,_1859_fragment",572,"2026-08-20T05:15:00+00:00","20 sierpnia 2026","2026-08-27T05:15:00+00:00",[]]