[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"$fe6v50qgmvnk3":3,"newsletter-archive-14":111},{"header":4,"footer":33,"error":55,"muzealnicy":58,"episodes":78},{"nav":5,"icons":24},[6,9,12,15,18,21],{"label":7,"link":8},"Kontekst","https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002Fdolacz\u002F",{"label":10,"link":11},"Newsletter","\u002Fnewsletter\u002F",{"label":13,"link":14},"Podcast o sztuce","\u002Fodcinki\u002F",{"label":16,"link":17},"Artykuły","\u002Fartykuly\u002F",{"label":19,"link":20},"O mnie","\u002Fo-mnie\u002F",{"label":22,"link":23},"Kontakt","\u002Fo-mnie\u002F#kontakt",[25,29],{"name":26,"icon":27,"link":28},"Spotify","\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#0b1d35\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fopen.spotify.com\u002Fshow\u002F061J8NVeCphwkjhC4qSO99",{"name":30,"icon":31,"link":32},"Instagram","\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>","https:\u002F\u002Fwww.instagram.com\u002Fgablotki\u002F",{"label_observe":34,"icons":35,"label_latest":40,"label_info":41,"nav":42,"bg":54},"Obserwuj na:",[36,38],{"name":30,"icon":37,"link":32},"\u003Csvg height=\"512pt\" viewBox=\"0 0 512 512\" width=\"512pt\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" id=\"fi_1384015\">\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m305 256c0 27.0625-21.9375 49-49 49s-49-21.9375-49-49 21.9375-49 49-49 49 21.9375 49 49zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m370.59375 169.304688c-2.355469-6.382813-6.113281-12.160157-10.996094-16.902344-4.742187-4.882813-10.515625-8.640625-16.902344-10.996094-5.179687-2.011719-12.960937-4.40625-27.292968-5.058594-15.503906-.707031-20.152344-.859375-59.402344-.859375-39.253906 0-43.902344.148438-59.402344.855469-14.332031.65625-22.117187 3.050781-27.292968 5.0625-6.386719 2.355469-12.164063 6.113281-16.902344 10.996094-4.882813 4.742187-8.640625 10.515625-11 16.902344-2.011719 5.179687-4.40625 12.964843-5.058594 27.296874-.707031 15.5-.859375 20.148438-.859375 59.402344 0 39.25.152344 43.898438.859375 59.402344.652344 14.332031 3.046875 22.113281 5.058594 27.292969 2.359375 6.386719 6.113281 12.160156 10.996094 16.902343 4.742187 4.882813 10.515624 8.640626 16.902343 10.996094 5.179688 2.015625 12.964844 4.410156 27.296875 5.0625 15.5.707032 20.144532.855469 59.398438.855469 39.257812 0 43.90625-.148437 59.402344-.855469 14.332031-.652344 22.117187-3.046875 27.296874-5.0625 12.820313-4.945312 22.953126-15.078125 27.898438-27.898437 2.011719-5.179688 4.40625-12.960938 5.0625-27.292969.707031-15.503906.855469-20.152344.855469-59.402344 0-39.253906-.148438-43.902344-.855469-59.402344-.652344-14.332031-3.046875-22.117187-5.0625-27.296874zm-114.59375 162.179687c-41.691406 0-75.488281-33.792969-75.488281-75.484375s33.796875-75.484375 75.488281-75.484375c41.6875 0 75.484375 33.792969 75.484375 75.484375s-33.796875 75.484375-75.484375 75.484375zm78.46875-136.3125c-9.742188 0-17.640625-7.898437-17.640625-17.640625s7.898437-17.640625 17.640625-17.640625 17.640625 7.898437 17.640625 17.640625c-.003906 9.742188-7.898437 17.640625-17.640625 17.640625zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003Cpath fill=\"#ffffff\" d=\"m256 0c-141.363281 0-256 114.636719-256 256s114.636719 256 256 256 256-114.636719 256-256-114.636719-256-256-256zm146.113281 316.605469c-.710937 15.648437-3.199219 26.332031-6.832031 35.683593-7.636719 19.746094-23.246094 35.355469-42.992188 42.992188-9.347656 3.632812-20.035156 6.117188-35.679687 6.832031-15.675781.714844-20.683594.886719-60.605469.886719-39.925781 0-44.929687-.171875-60.609375-.886719-15.644531-.714843-26.332031-3.199219-35.679687-6.832031-9.8125-3.691406-18.695313-9.476562-26.039063-16.957031-7.476562-7.339844-13.261719-16.226563-16.953125-26.035157-3.632812-9.347656-6.121094-20.035156-6.832031-35.679687-.722656-15.679687-.890625-20.6875-.890625-60.609375s.167969-44.929688.886719-60.605469c.710937-15.648437 3.195312-26.332031 6.828125-35.683593 3.691406-9.808594 9.480468-18.695313 16.960937-26.035157 7.339844-7.480469 16.226563-13.265625 26.035157-16.957031 9.351562-3.632812 20.035156-6.117188 35.683593-6.832031 15.675781-.714844 20.683594-.886719 60.605469-.886719s44.929688.171875 60.605469.890625c15.648437.710937 26.332031 3.195313 35.683593 6.824219 9.808594 3.691406 18.695313 9.480468 26.039063 16.960937 7.476563 7.34375 13.265625 16.226563 16.953125 26.035157 3.636719 9.351562 6.121094 20.035156 6.835938 35.683593.714843 15.675781.882812 20.683594.882812 60.605469s-.167969 44.929688-.886719 60.605469zm0 0\">\u003C\u002Fpath>\u003C\u002Fsvg>",{"name":26,"icon":39,"link":28},"\u003Csvg enable-background=\"new 0 0 24 24\" height=\"512\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"512\" xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\">\u003Cpath d=\"m12 24c6.624 0 12-5.376 12-12s-5.376-12-12-12-12 5.376-12 12 5.376 12 12 12zm4.872-6.344v.001c-.807 0-3.356-2.828-10.52-1.36-.189.049-.436.126-.576.126-.915 0-1.09-1.369-.106-1.578 3.963-.875 8.013-.798 11.467 1.268.824.526.474 1.543-.265 1.543zm1.303-3.173c-.113-.03-.08.069-.597-.203-3.025-1.79-7.533-2.512-11.545-1.423-.232.063-.358.126-.576.126-1.071 0-1.355-1.611-.188-1.94 4.716-1.325 9.775-.552 13.297 1.543.392.232.547.533.547.953-.005.522-.411.944-.938.944zm-13.627-7.485c4.523-1.324 11.368-.906 15.624 1.578 1.091.629.662 2.22-.498 2.22l-.001-.001c-.252 0-.407-.063-.625-.189-3.443-2.056-9.604-2.549-13.59-1.436-.175.048-.393.125-.625.125-.639 0-1.127-.499-1.127-1.142 0-.657.407-1.029.842-1.155z\" fill=\"#ffffff\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>","Najnowsze odcinki","Informacje",[43,45,46,47,48,51],{"label":7,"link":44},"https:\u002F\u002Fkontekst.martynakliks.pl\u002F",{"label":10,"link":11},{"label":19,"link":20},{"label":22,"link":23},{"label":49,"link":50},"Polityka Prywatności","\u002Fpolityka-prywatnosci\u002F",{"label":52,"link":53},"Regulamin newslettera","\u002Fregulamin-newslettera\u002F",false,{"error_404":56,"cta":57},"\u003Cp style=\"text-align: center;\">\u003Cstrong>Ta wystawa jest tymczasowo zamknięta 😉\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp style=\"text-align: center;\">Strona, której szukasz, może być w tej chwili w renowacji. Nie martw się jednak, nasz świat sztuki jest pełen innych fascynujących wystaw i artykułów, które na Ciebie czekają.\u003C\u002Fp>\n","Zwiedzaj od strony głównej",{"title":59,"text":60,"seasons":61},"Muzealnicy mówią","\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In consectetur, sem sit amet consectetur imperdiet, nisl nibh accumsan neque, vel suscipit urna neque a nulla. Ut arcu nulla, interdum mattis erat at, pretium efficitur ipsum. Integer dui enim, gravida vel elit vel, condimentum faucibus dolor. Sed non nisl feugiat nisl condimentum rhoncus. Ut ac dapibus tortor, et venenatis leo. Morbi bibendum augue non accumsan convallis. Vivamus laoreet urna non mollis rhoncus. Phasellus eu sagittis odio. Morbi nec turpis et risus efficitur iaculis a sed ipsum. Duis quis mi eget lorem viverra consectetur eget at purus.\u003C\u002Fp>\n",[62,72],{"sezon":63},{"term_id":64,"name":65,"slug":66,"term_group":67,"term_taxonomy_id":64,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":70,"filter":71},30,"Sybilla 2022","sybilla-2022",0,"muzealnicy-season","",3,"raw",{"sezon":73},{"term_id":74,"name":75,"slug":76,"term_group":67,"term_taxonomy_id":74,"taxonomy":68,"description":69,"parent":67,"count":77,"filter":71},31,"Muzealna Książka Roku 2023","muzealna-ksiazka-roku-2023",1,[79,83,87,91,95,99,103,107],{"title":80,"short_title":81,"slug":82},"Tadeusz Pruszkowski – Mistrz Prusz","Gablotki 82","tadeusz-pruszkowski-mistrz-prusz",{"title":84,"short_title":85,"slug":86},"Kunszt i Fach. Kraków rzemieślników","Gablotki 81","kunszt-i-fach-krakow-rzemieslnikow",{"title":88,"short_title":89,"slug":90},"Pracownie artystek z przełomu XIX i XX wieku","Gablotki 80","pracownie-artystek-z-przelomu-xix-i-xx-wieku",{"title":92,"short_title":93,"slug":94},"Love story: Aleksander Gierymski","Gablotki 79","love-story-aleksander-gierymski",{"title":96,"short_title":97,"slug":98},"Galleria degli Uffizi we Florencji, wystawy Chełmońskiego, Boznańskiej i Sto nocnych zjaw &#8211; muzealny top 2025","Gablotki 78","galleria-degli-uffizi-we-florencji-wystawy-chelmonskiego-boznanskiej-i-sto-nocnych-zjaw-muzealny-top-2025",{"title":100,"short_title":101,"slug":102},"Odzyskany obraz. Bertha Wegmann i jej wrocławskie &#8222;Lato&#8221;","Gablotki 77","odzyskany-obraz-bertha-wegmann-i-jej-wroclawskie-lato",{"title":104,"short_title":105,"slug":106},"Portret królowej. Opowieść o Marii Leszczyńskiej – rozmowa z Zuzanną Rybińską","Eksponaty 15","portret-krolowej-opowiesc-o-marii-leszczynskiej-rozmowa-z-zuzanna-rybinska",{"title":108,"short_title":109,"slug":110},"Do czego potrzebujemy archeologii? – rozmowa z Łukaszem Lisieckim","Gablotki 75","do-czego-potrzebujemy-archeologii-rozmowa-z-lukaszem-lisieckim",{"number":112,"slug":113,"title":114,"preheader":115,"cover":116,"sent_at":121,"sent_date":122,"unlock_at":123,"locked":54,"subtitle":124,"blocks":125,"newer":284,"older":295,"more":306},14,"paleta-14","Paleta #14","W tym wydaniu m.in.  pamiątka z XIX-wiecznego kurortu, relacja z muzealnych Oscarów, informacje o trwających wystawach",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FSorolla_cover.jpg","Sorolla_cover",1200,696,"2026-05-28T05:15:00+00:00","28 maja 2026","2026-06-04T05:15:00+00:00","Newsletter o sztuce",[126,132,141,143,148,156,161,170,175,182,187,193,198,209,214,222,227,238,243,249,254,257,264,271,277],{"type":127,"title":128,"text":129,"image":130,"button":131},"box","Cześć,","\u003Cp>piszę dziś do Ciebie z Gdańska, gdzie przyjechałam na rozdanie najważniejszych muzealnych nagród w Polsce (piszę o nim w dziale Artnewsy), więc ten newsletter to trochę taka \u003Cstrong>wirtualna pocztówka znad morza\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Choć zamiast z plaży, melduję się z centrum miasta, to i tak czuję nadmorski klimat. Wystarczy krótki spacer brukowanymi uliczkami, by poczuć rześkie podmuchy wiatru znad Motławy, a krzyki mew słychać nawet z okien pokoju, w którym teraz jestem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Fale Bałtyku podpowiedziały mi temat przewodni tego wydania Palety &#8211; morze!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sprawdzimy w jaki sposób morze, z jednej strony kojące, a z drugiej niebezpieczne, inspiruje artystów i przekonamy się, że \u003Cem>malarstwo marynistyczne\u003C\u002Fem> ma wiele twarzy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Zapraszam na morską Paletę!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Do przeczytania za 2 tygodnie (11 czerwca),\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Martyna\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Joaquin Sorolla, Poszukiwanie owoców morza, plaża w Walencji, 1907 r.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 6f3a1fda-de41-4a6e-b537-8bfc514dc270 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":117,"alt":69,"title":118,"width":119,"height":120},null,{"type":133,"title":134,"anchor":135,"toc":136,"image":137},"section_title","SPIS TREŚCI","spis-tresci",true,{"url":138,"alt":69,"title":134,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FSPIS-TRESCI.png",600,137,{"type":127,"title":69,"text":142,"image":131,"button":131},"\u003Cul>\n\u003Cli>pamiątka z XIX-wiecznego kurortu\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>bardzo sugestywny nadmorski krajobraz\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>relacja z Muzeum Bursztynu\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>malarz, który miał rozmach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>podcast o słynnej kradzieży\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>rozdanie polskich muzealnych “Oscarów” nad morzem\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>serial ze sztuką i morzem w tle\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>informacje o trwających wystawach\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>zadanie\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",{"type":133,"title":144,"anchor":145,"toc":54,"image":146},"Miniopowieści","miniopowiesci",{"url":147,"alt":69,"title":144,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FMiniopowiesci.png",{"type":127,"title":149,"text":150,"image":151,"button":131},"Bałtyk pod Połągą","\u003Cp>Jednym z moich odkryć na wystawie “Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski”, o której pisałam w poprzednim wydaniu Palety, był pełny grozy \u003Cstrong>morski pejzaż Stanisława Witkiewicza\u003C\u002Fstrong> “Bałtyk pod Połągą” z 1885 roku.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Najpierw zatrzymały mnie wzburzone fale, które w zestawieniu z ciemnymi chmurami tworzą złowrogą atmosferę pełną napięcia. Witkiewicz namalował scenę walki mężczyzn na łódce z żywiołem tak sugestywnie, że \u003Cstrong>stojąc przed obrazem w duchu im kibicowałam\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>A potem zaczęłam się zastanawiać jak to się stało, że Witkiewicz, postać przede wszystkim kojarzona z Tatrami (niekoniecznie słusznie, bo sporo czasu spędził też np. w Warszawie), namalował TAKI morski krajobraz. \u003Cstrong>Jak trafił nad Bałtyk i co tam robił?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Były lata 80. XIX wieku, Polski nie było na mapach, a większość naszej dzisiejszej linii brzegowej kontrolował surowy pruski zaborca. \u003Cstrong>Dla Polaków z innych zaborów podróż nad Bałtyk była skomplikowaną wyprawą za granicę.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>I tu pojawia się tytułowa \u003Cstrong>Połąga\u003C\u002Fstrong>. Nadmorska miejscowość, która obecnie znajduje się w granicach Litwy, a pod koniec XIX wieku była pod panowaniem Imperium Rosyjskiego. \u003Cstrong>Przyjazd tutaj był zdecydowanie łatwiejszy, a morze przecież to samo!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Połąga stawała się z roku na rok coraz bardziej popularna wśród polskiej inteligencji. Te same osoby – adwokaci, lekarze, a także pisarze i malarze – którzy zimą spotykali się w Zakopanem, latem jeździli do Połągi. Mieli tutaj względną swobodę i mogli spokojnie (np. mówiąc po polsku) spędzać czas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bywali tu m.in. \u003Cstrong>Władysław Reymont, Lucjan Rydel, Leon Wyczółkowski czy Stanisław Witkiewicz\u003C\u002Fstrong>. Witkiewiczowi zlecono nawet zaprojektowanie domu zdrojowego (ostatecznie nie został zrealizowany).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Miasteczko należało do \u003Cstrong>rodziny Tyszkiewiczów\u003C\u002Fstrong>, którzy dbali o to, by się rozrastało i elegancko wyglądało. W latach 80. powstała przystań, a na początku lat 90. molo. Budowano też wille, które nazywano imionami z powieści Henryka Sienkiewicza żeby było patriotycznie!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Najbardziej reprezentacyjnym budynkiem był \u003Cstrong>pałac Tyszkiewiczów\u003C\u002Fstrong> zbudowany pod koniec lat 90. XIX wieku z imponującym ogrodem. Dziś znajduje się w nim Muzeum Bursztynu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Obraz: Stanisław Witkiewicz, Bałtyk pod Połągą, 1885 r., Muzeum Narodowe w Warszawie\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: a3f91e05-4e18-4fb2-a32d-2f764df661d3 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":152,"alt":69,"title":153,"width":154,"height":155},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FWitkiewicz-Baltyk.jpg","Witkiewicz Bałtyk",1885,1212,{"type":133,"title":157,"anchor":158,"toc":54,"image":159},"Zoom na detal","zoom-na-detal",{"url":160,"alt":69,"title":157,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FZoom-na-detal.png",{"type":127,"title":162,"text":163,"image":164,"button":167},"Panorama Mesdag","\u003Cp>Czy można poczuć zapach morskiej bryzy i usłyszeć szum fal, stojąc w samym środku zamkniętego budynku? Można. \u003Cstrong>Potrzeba tylko trochę wyobraźni i dobrej cykloramy!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na pewno kojarzysz Panoramę Racławicką, która obecnie wystawiona jest w specjalnie dla niej zaprojektowanej rotundzie we Wrocławiu (jeden z oddziałów Muzeum Narodowego). To właśnie cyklorama.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Cykloramy były szalenie popularne w XIX wieku.\u003C\u002Fstrong> Oglądanie, a właściwie “przeżywanie”, takiego obrazu było świetną rozrywką! Można powiedzieć, że było to \u003Cstrong>kino przed kinem\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kiedy stawało się na platformie w centrum rotundy i było się otoczonym ze wszystkich stron gigantycznym płótnem to granica rzeczywistości się zacierała. Widz przenosił się w czasie i miejscu. Mógł trafić pod Racławice albo nad Morze Północne w okolicy Hagi w XIX wieku…\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tę przepiękną okolicę przedstawia właśnie \u003Cstrong>Panorama Mesdag\u003C\u002Fstrong>. Widać na niej m.in. zabudowania Scheveningen, części Hagi, obecnie znanego kurortu. Na plaży cumują łodzie, przechadzają się ludzie i&#8230; przejeżdżą kawalerzyści.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pejzaż ma w obwodzie niemal 115 metrów! A do tego jest \u003Cstrong>najstarszą cykloramą na świecie, która znajduje się w swoim pierwotnym miejscu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Większość XIX-wiecznych panoram nie miało tyle szczęścia! Sporo z nich zostało pociętych na fragmenty, które zaczęły funkcjonować jako osobne obrazy. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fyoutube.com\u002Fshorts\u002FovcrkL_qvfc?feature=share\">\u003Cem>\u003Cstrong>Tu posłuchasz takiej historii.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Taki los mógł także spotkać ten obraz. Pomimo dużego zainteresowania panoramą, koszty które poniósł belgijski zleceniodawca się nie zwróciły. \u003Cstrong>Jej przyszłość była niepewna\u003C\u002Fstrong>. Hendrik Willem Mesdag postanowił działać &#8211; zainwestował w nią pieniądze. A dokładniej: \u003Cstrong>kupił swój własny obraz, by ten przetrwał w niezmienionej formie!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Moim ulubionym detalem na tym obrazie jest \u003Cstrong>kobieta siedząca na plaży przy sztaludze\u003C\u002Fstrong>. Przed słońcem chroni ją biały parasol. Jej pracy przygląda się inna kobieta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Malarka nie jest anonimowa, to \u003Cstrong>Sientje Mesdag-van Houten\u003C\u002Fstrong>, współtwórczyni panoramy, a prywatnie żona Hendrika Mesdaga. To, że Mesdag uwiecznił ją na panoramie to bardzo osobisty, a dla mnie naprawdę uroczy gest.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: a010efec-576d-46bf-9682-09443c2892b0 -->\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>\u003Cspan class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"0\">Obraz: Henrik Willem Mesdag i inni, Panorama Mesdag (fragment), 1881 r.\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fem>\u003C!-- notionvc: d936f151-6f40-4a8a-a47f-52face33ea9f -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":165,"alt":69,"title":166,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002Fpanorama-mesdag.jpg","panorama mesdag",{"label":168,"url":169},"TU ZOBACZYSZ CAŁĄ PANORAMĘ","https:\u002F\u002Fpanorama-mesdag.nl\u002Fen\u002F#\u002Fmicrio\u002Fexplore",{"type":133,"title":171,"anchor":172,"toc":54,"image":173},"Z pierwszej ręki","z-pierwszej-reki",{"url":174,"alt":69,"title":171,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F04\u002FZ-pierwszej-reki.png",{"type":127,"title":176,"text":177,"image":178,"button":131},"Muzeum Bursztynu","\u003Cp>Po raz pierwszy w Muzeum Bursztynu byłam pod koniec 2022 roku, ponad rok po jego otwarciu w nowej siedzibie &#8211; Wielkim Młynie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Byłam bardzo ciekawa przede wszystkich dwóch rzeczy: jak udało się przystosować \u003Cstrong>wnętrze średniowiecznego młyna do muzealnych potrzeb\u003C\u002Fstrong> oraz \u003Cstrong>czy historia bursztynu będzie pokazana na tyle interesująco, że się w nią wciągnę\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Moje wątpliwości zostały bardzo szybko rozwiane.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wnętrze zaaranżowane zostało z jednej strony \u003Cstrong>nowocześnie, a z drugiej z wielkim szacunkiem do historii\u003C\u002Fstrong>. Ceglane ściany w połączeniu z intymnym światłem tworzą wyjątkową atmosferę, która pozwala pięknie wybrzmieć historii głównego bohatera &#8211; bursztynu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Opowieść o nim zajmuje dwa piętra. Zwiedzając dowiedziałam się m.in. jak powstały bursztyny ponad 40 mln lat temu i do czego w różnych epokach były wykorzystywane (np. jako składnik tabletek przeczyszczających!). Obejrzałam PRZEPIĘKNE inkluzje, czyli bursztyny, w których zatopione są mniejsze i większe zwierzęta oraz kolekcję bursztynów z różnych stron świata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na koniec przecierałam oczy oglądając wszystko to co z bursztynów zrobili i wciąż robią \u003Cstrong>najlepsi rzemieślnicy i artyści\u003C\u002Fstrong>. Byłam naprawdę oczarowana!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wczoraj wróciłam do muzeum po 4 latach. Tym razem nie tylko w roli turystki. Spotkałam się z muzealniczką z Muzeum Bursztynu, by porozmawiać o najnowszych obiektach, które trafiły do kolekcji. \u003Cstrong>Przez ostatnie lata muzeum wzbogaciło się o imponujące obiekty\u003C\u002Fstrong>, np. o XVII-wieczną bursztynową armatkę &#8211; jedną z dwóch takich na świecie!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mimo, że tym razem wiedziałam czego się spodziewać, muzeum zrobiło na mnie tak samo dobre wrażenie!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Tej rozmowy będzie można posłuchać już w czerwcu w 8 sezonie podcastu “Muzealnicy mówią”, który realizuję dla Narodowego Instytutu Muzeów.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 73d109de-ec1d-4b12-9649-a6624b4efe98 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":179,"alt":69,"title":176,"width":180,"height":181},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FMuzeum-Bursztynu.jpg",1260,945,{"type":133,"title":183,"anchor":184,"toc":54,"image":185},"Kartka z kalendarza","kartka-z-kalendarza",{"url":186,"alt":69,"title":183,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FKartka-z-kalendarza.png",{"type":127,"title":188,"text":189,"image":190,"button":131},"28 maja","\u003Cp>Gdyby żył, skończyłby dziś 186 lat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Hans Makart.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Makart był austriackim artystą, przede wszystkim \u003Cstrong>malarzem, ale także projektantem kostiumów, wnętrz i dekoracji\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Po studiach w Monachium, podróżach do Londynu, Paryża i Włoch oraz pierwszych artystycznych sukcesach \u003Cstrong>wrócił do Wiednia, gdzie dzięki hojności państwa, otrzymał atelier\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jego pracowania bardzo szybko stała się wyjątkowym miejscem na mapie Wiednia. Makart wypełnił ją historycznymi meblami, roślinami, rzeźbami, materiałami o przeróżnych wzorach&#8230;\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fupload.wikimedia.org\u002Fwikipedia\u002Fcommons\u002Fe\u002Fef\u002FMakart_Atelier_Wien_um_1875.jpg\">\u003Cstrong>Sam(a) zobacz jak to wyglądało!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Makart lubił rozmach, i w życiu i w sztuce.\u003C\u002Fstrong> Malował portrety, na których otaczał modelkę (bo najczęściej były to kobiety) mnóstwem rekwizytów. Patrząc na te obrazy można odnieść wrażenie, że charakter portretowanych osób schodzi na drugi plan przytłoczony zbyt wieloma elementami tła.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mimo tego (a może właśnie dlatego) portrety Makarta bardzo podobały się wiedeńskiej arystokracji. \u003Cstrong>W swoich czasach Makart był gwiazdą!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W polskich zbiorach, a konkretnie w kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, znajduje się \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fcyfrowe.mnw.art.pl\u002Fpl\u002Fzbiory\u002F443678\">TAKI portret jego autorstwa\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wyobraź sobie taką sytuację: dostajesz zlecenie na obraz pt. “Skarby morza”.  Przypuszczam, że malujesz kilka ryb, muszelki, być może jeśli poniesie Cię wyobraźnią to skrzynię z pirackim skarbem. Ale nie Makart.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hans Makart namalował: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.artic.edu\u002Fartworks\u002F39510\u002Ftreasures-of-the-sea\">TO\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>To alegoryczna scena przedstawiająca bogactwo, płodność (ile tam dzieci!) oraz tajemnice mórz. Już wiesz o co mi chodziło z tym rozmachem? 🙂\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: a2ac3246-2838-4354-abd6-0585fbaa4e6c -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":191,"alt":69,"title":192,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FHans-Makart_portret.jpg","Hans Makart_portret",{"type":133,"title":194,"anchor":195,"toc":54,"image":196},"Odkurzamy Gablotki","odkurzamy-gablotki",{"url":197,"alt":69,"title":194,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F12\u002FOdkurzamy-Gablotki.png",{"type":199,"title":200,"text":201,"image":202,"button":206},"podcast","Plaża Moneta ","W 2000 roku to była najsłynniejsza plaża w Polsce, szukali jej wszyscy! \u003Cbr \u002F>\r\n\u003Cbr \u002F>\r\nJak to się stało, że w biały dzień z Muzeum Narodowego w Poznaniu zniknął jedyny obraz Moneta znajdujący się w polskich zbiorach? \u003Cbr \u002F>\r\n\u003Cbr \u002F>\r\nKto go zabrał i co go aż tak zachwyciło w Plaży w Pourville z 1882 roku, że musiał ją mieć tylko dla siebie? \u003Cbr \u002F>\r\n\u003Cbr \u002F>\r\nCzy można pójść do więzienia za miłość do sztuki?\u003Cbr \u002F>\r\n\u003Cbr \u002F>\r\nW tym odcinku pogrążymy się w kryminale! Podążymy śladami zbrodni, a konkretnie jednej z najgłośniejszych kradzieży sztuki we współczesnej Polsce.",{"url":203,"alt":69,"title":204,"width":205,"height":205},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2023\u002F09\u002FOdcinek26_cover.png","Odcinek26_cover",1400,{"label":207,"url":208},"ZOBACZ I POSŁUCHAJ","https:\u002F\u002Fmartynakliks.pl\u002Fodcinki\u002Fclaude-monet-plaza-w-pourville\u002F",{"type":133,"title":210,"anchor":211,"toc":54,"image":212},"Artnewsy","artnewsy",{"url":213,"alt":69,"title":210,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FArtnewsy.png",{"type":127,"title":69,"text":215,"image":216,"button":219},"\u003Cp>W poniedziałek 25 maja wieczorem odbyła się \u003Cstrong>gala 46. Konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2025\u003C\u002Fstrong>. Miałam ogromną przyjemność być w \u003Cstrong>Dworze Artusa w Gdańsku\u003C\u002Fstrong> gdzie się odbywała i oklaskiwać zwycięzców!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Lubię mówić o Sybilli, że to \u003Cstrong>\u003Cem>polskie muzealne Oscary\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>: jest gala, są statuetki, projekty (absolutny top of the top ostatniego roku) oceniane są w kilku różnych kategoriach, a zwycięzców wybiera jury złożone z doświadczonych badaczy związanych z muzealnictwem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sybilla to najbardziej prestiżowe i mające najdłuższą tradycję wyróżnienie w polskim świecie muzealnym\u003C\u002Fstrong>. Wiem, że muzealnicy bardzo cenią te nagrody i są naprawdę dumni z tych statuetek!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Konkurs ma długą historię, odbywa się już po raz 46. Od 2011 roku jego organizatorem jest Narodowy Instytut Muzeów.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W tym roku jury wybrało \u003Cstrong>17 projektów muzealnych\u003C\u002Fstrong>, które weszły do ścisłego finału. Rywalizowały ze sobą w 5 kategoriach, oto zwycięzcy:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Konserwacja i ochrona dziedzictwa kultury &#8211; \u003Cstrong>Muzeum Narodowe w Poznaniu\u003C\u002Fstrong> za badania i konserwację obrazu „Targ na jarzyny na placu Żelaznej Bramy w Warszawie&#8221;.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Edukacja &#8211; \u003Cstrong>Muzeum Narodowe w Krakowie\u003C\u002Fstrong> i Fundacja AVALON za projekt Epoka (nie)dostępności: edukacja poprzez interwencję artystyczną i kampanię społeczną.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Nowe i zmodernizowane wystawy stałe &#8211; \u003Cstrong>Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie\u003C\u002Fstrong> za wystawę &#8222;Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne&#8221;.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Wystawy czasowe &#8211; \u003Cstrong>Muzeum Zamkowe w Malborku\u003C\u002Fstrong> za wystawę &#8222;HOŁD 500. Historia &#8211; Kultura – Pamięć&#8221;.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Inwestycje &#8211; \u003Cstrong>Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni\u003C\u002Fstrong> za adaptację do funkcji muzealnej ORP Sokół.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Projekty naukowo-badawcze: \u003Cstrong>Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku\u003C\u002Fstrong> za projekt badawczy &#8222;M.S. Piłsudski – badanie strat wojennych&#8221;.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Grand Prix\u003C\u002Fstrong> otrzymało \u003Cstrong>Muzeum Zamkowe w Malborku\u003C\u002Fstrong> za wystawę czasową „HOŁD 500. Historia – Kultura – Pamięć”, a nagrodę publiczności \u003Cstrong>Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki\u003C\u002Fstrong> za projekt &#8222;Międzymurze. Podziemia Wawelu&#8221;.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Przyznane zostały też dwie \u003Cstrong>nagrody specjalne:\u003C\u002Fstrong> dla \u003Cstrong>Muzeum Powstania Warszawskiego\u003C\u002Fstrong> za projekt &#8222;Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki&#8221; oraz za projekt &#8222;Chełmoński&#8221; dla trzech współpracujących ze sobą muzeów: \u003Cstrong>Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie i Muzeum Narodowego w Poznaniu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Było dużo braw, gratulacji, rumieńców i uśmiechów, a nawet wystrzał z feluki (modelu statku zwisającego z sufitu w Dworze Artusa).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Po części oficjalnej gali przyszedł czas na świętowanie, ale to już zupełnie inna historia! 🙂\u003C\u002Fp>\n",{"url":217,"alt":69,"title":218,"width":180,"height":181},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FSybilla-rozdanie-2025.jpg","Sybilla rozdanie 2025",{"label":220,"url":221},"ZOBACZ KATALOG SYBILLI","https:\u002F\u002Fnim.gov.pl\u002Ffiles\u002F\u002Fnews\u002F1176\u002Fkatalog%20sybilla%202025%20S%CC%81RODKI.pdf",{"type":133,"title":223,"anchor":224,"toc":54,"image":225},"Ze sztuką w tle","ze-sztuka-w-tle",{"url":226,"alt":69,"title":223,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FZe-sztuka-w-tle-1.png",{"type":127,"title":228,"text":229,"image":230,"button":235},"Biały Lotos (sezon 2)","\u003Cp>\u003Cstrong>Morze + sztuka + mroczna tajemnica = 2 sezon serialu White Lotus\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>(Każdy sezon serialu to zupełnie nowa historia, więc spokojnie możesz obejrzeć sezon drugi jeśli nie widziałaś\u002Feś pierwszego.)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tytułowy White Lotus (Biały Lotos) to nazwa \u003Cstrong>fikcyjnej sieci luksusowych hoteli rozsianych po całym świecie\u003C\u002Fstrong>. Każdy sezon serialu zabiera nas w zupełnie inne miejsce, gdzie śledzimy losy niewielkiej grupy gości podczas ich tygodniowego turnusu w hotelu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na pierwszy rzut oka wszystko jest idealnie, z czasem jednak atmosfera gęstnieje, a na jaw wychodzą mroczne sekrety.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Akcja drugiego sezonu serialu rozgrywa się na\u003Cstrong> Sycylii, w luksusowym hotelu w Taorminie nad Morzem Jońskim\u003C\u002Fstrong>. Jak się pewnie domyślasz widoki są OBŁĘDNE!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Morze, pierwszy składnik naszego równania, jest tłem\u003C\u002Fstrong>. Jest piękne, ale jednocześnie zdradliwe. Już na samym początku pierwszego odcinka zwiastuje tragedię.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Drugi składnik &#8211; sztuka\u003C\u002Fstrong> to kontekst i ostrzeżenie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Twórca serialu Mike White zafascynowany \u003Cstrong>freskami w historycznej Villi Tasca w Palermo\u003C\u002Fstrong>, która w serialu gra willę w Noto, gdzie wyjeżdżają bohaterowie, postanowił wykorzystać je do stworzenia \u003Cstrong>czołówki serialu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Freski na ścianach i sufitach willi namalowano tak, by dawały \u003Cstrong>iluzję rzeczywistości\u003C\u002Fstrong>. To bardzo pasowało twórcom Białego Lotosu, bo świetnie wpisywało się w ich pomysł na serial. Spodobała im się idea \u003Cstrong>\u003Cem>malarstwa trompe-l’oeil,\u003C\u002Fem> które oszukuje wzrok\u003C\u002Fstrong>. Podobnie jak serial freski w willi pokazują, że pozory mogą mylić, a prawda kryje się głębiej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W czołówce oglądamy animowane freski z Villi Tasca. Przez pierwsze sekundy to sielanka, jednak wraz z muzyka, która staje się coraz bardziej niepokojąca zmienia się też wydźwięk pokazywanych scen. \u003Cstrong>Miłość nie jest romantyczna, tylko dzika i nieokiełznana. Pojawia się agresja, a nawet krew&#8230;\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Oprócz fresków ważnym elementem narracji są też dobrze znane na Sycylii rzeźby przedstawiające głowę Maura &#8211; \u003Cstrong>Testa di Moro\u003C\u002Fstrong> zwiastujące nieszczęśliwą miłość, zdradę i zemstę.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nic nie jest w tym serialu takie na jakie wygląda!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Serial: The White Lotus, sezon 2, reż. Mike White, 2022 r.\u003C\u002Fem>\u003Cbr \u002F>\n\u003Cem>Zdjęcie: villatasca.com\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 9d0f0487-b96c-466a-9573-a0e552427485 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":231,"alt":69,"title":232,"width":233,"height":234},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FUnknown-3.jpeg","Unknown-3",2000,1333,{"label":236,"url":237},"ZOBACZ CZOŁÓWKĘ SERIALU","https:\u002F\u002Fwww.youtube.com\u002Fwatch?v=q8Ea2tysrrc&list=RDq8Ea2tysrrc&start_radio=1",{"type":133,"title":239,"anchor":240,"toc":54,"image":241},"Alert wystawowy","alert-wystawowy",{"url":242,"alt":69,"title":239,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2025\u002F10\u002FAlert-wystawowy-1.png",{"type":127,"title":244,"text":245,"image":246,"button":131},"Coś się kończy, coś się zaczyna","\u003Cp>Trzymam za Ciebie rękę na wystawowym pulsie. Jakie wystawy zaraz się kończą, a jakie niedawno się zaczęły i warto na nie pójść?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Niedawno się zaczęły:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kunszt i fach. Kraków rzemieślników\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> Muzeum Krakowa\u003Cbr \u002F>\ndo 25 października\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> wystawa odkrywa przed nami fascynujący świat krakowskich rzemieślników, którzy przez wieki byli (i wciąż są) ważną częścią historii miasta.\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Wystawa pod patronatem medialnym GABLOTEK!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Rzeźba na meblościankę\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni\u003Cbr \u002F>\ndo 25 października\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> można przekonać się dlaczego PRL-owskie „bibeloty” awansowały do rangi rzeźbiarskich arcydzieł pożądanych przez kolekcjonerów oraz poznać najważniejsze nazwiska polskiego wzornictwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich. Opowieść o antyku\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki\u003Cbr \u002F>\ndo 30 sierpnia\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to efektowana wystawa &#8211; antyk w nowoczesnej odsłonie, którą dyrektor Wawelu promował ją w stroju Indiany Jonesa!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się skończą:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Stefan Knapp. Alchemik i wizjoner\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> CSW “Znaki Czasu” w Toruniu\u003Cbr \u002F>\ndo 31 maja\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> Knapp miał niesamowitą wyobraźnię i nie da się przejść obojętnie obok jego prac &#8211; raz zobaczysz i nigdy nie zapomnisz; jego dekoracja fasady auli Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu jest KOSMICZNA!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu\u003Cbr \u002F>\ndo 31 maja\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> Jacek Malczewski to nie jedyny MALCZEWSKI, którego twórczość warto znać.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Zaraz się zaczną:\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Zofia Rydet i jej świat uczuć i wyobraźni\u003Cbr \u002F>\n\u003C\u002Fstrong> Zielona Brama, Muzeum Narodowe w Gdańsku\u003Cbr \u002F>\nod 9 czerwca\u003Cbr \u002F>\n\u003Cstrong>Warto, bo:\u003C\u002Fstrong> to 100 fotografii pełnych emocji zrobionych przez jedną z najwybitniejszych polskich fotografek.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Jeśli wiesz o jakiejś ciekawej wystawie, która właśnie się zaczęła lub niedługo się kończy daj mi znać! Podzielę się tą informacją z innymi w kolejnej Palecie!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C!-- notionvc: 9b4333c1-7afd-41bd-b859-fb566ce94390 -->\u003C\u002Fp>\n",{"url":247,"alt":69,"title":248,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002Fkunszt-i-fach_cover.jpg","kunszt i fach_cover",{"type":133,"title":250,"anchor":251,"toc":54,"image":252},"Zadanie","zadanie",{"url":253,"alt":69,"title":250,"width":139,"height":140},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F04\u002FZadanie.png",{"type":127,"title":255,"text":256,"image":131,"button":131},"Zadanie na dziś","\u003Cp>Jakie piosenki albo utwory muzyczne sprawdziłby się jako ścieżki dźwiękowe dla tych trzech obrazów.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Widzisz te morskie sceny i co słyszysz?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Daj znać, odpisz na tego maila!\u003C\u002Fp>\n",{"type":127,"title":258,"text":69,"image":259,"button":131},"Peder Severin Krøyer, Letni wieczór na plaży w Skagen, 1893 r.,Skagens Museum, Skagen",{"url":260,"alt":69,"title":261,"width":262,"height":263},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FP.S._Kroyer_-_Summer_evening_on_Skagens_Beach._Anna_Ancher_and_Marie_Kroyer_walking_together._-_Google_Art_Project-scaled.jpg","P.S._Krøyer_-_Summer_evening_on_Skagen's_Beach._Anna_Ancher_and_Marie_Krøyer_walking_together._-_Google_Art_Project",2560,1666,{"type":127,"title":265,"text":69,"image":266,"button":131},"Ferdynand Ruszczyc, Nec Mergitur, 1905 r., Litewskie Narodowe Muzeum Sztuki w Wilnie",{"url":267,"alt":69,"title":268,"width":269,"height":270},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002F476963624_938671128450565_6004481484220097663_n.jpg","Red. Antanas Lukšėnas",2048,1843,{"type":127,"title":272,"text":69,"image":273,"button":131},"Anna Bilińska, Nad morzem, 1886 r., Muzeum Narodowe w Warszawie",{"url":274,"alt":69,"title":275,"width":276,"height":262},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FNad-morzem-Bilinska-scaled.jpg","Nad morzem Bilińska",2103,{"type":127,"title":278,"text":279,"image":280,"button":131},"Rozwiązanie zagadki z Palety #13","\u003Cp>W poprzednim wydaniu zadanie polegało na rozwiązaniu rebusu. Odpowiedzią były: \u003Cstrong>PUŁAWY, czyli miejsce, w którym powstało pierwsze polskie muzeum\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Jego założycielką była \u003Cstrong>księżna Izabela Czartoryska\u003C\u002Fstrong>, która chciała stworzyć miejsce gdzie będą gromadzone pamiątki przypominające o polskiej historii, w czasach gdy Polski nie było na mapach. Ambitne i odważne przedsięwzięcie!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pierwszą siedzibą muzeum była\u003Cstrong> Świątynia Sybilli w Puławach\u003C\u002Fstrong>, którą księżna uroczyście otworzyła w 1801 roku. Nad jej wejściem znajduje się wiele mówiące hasło: \u003Cem>\u003Cstrong>Przeszłość przyszłości.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Świątynię (która jest niewielkim budynkiem) można zwiedzać do dziś. Nie ma w niej jednak eksponatów. Zbiorami księżnej opiekuje się \u003Cstrong>Muzeum Czartoryskich w Krakowie\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",{"url":281,"alt":69,"title":282,"width":283,"height":181},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FPulawy-1.jpg","Puławy",709,{"number":285,"slug":286,"title":287,"preheader":288,"cover":289,"sent_at":292,"sent_date":293,"unlock_at":294,"locked":54},15,"paleta-15","Paleta #15","W tym wydaniu m.in. obraz, który zmienił autora, relacja z Pałacu w Mosznej, malarz, który kochał angielską wieś",{"url":290,"alt":69,"title":291,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F06\u002FC-M-Wood_cover.jpg","C M Wood_cover","2026-06-11T05:15:00+00:00","11 czerwca 2026","2026-06-18T05:15:00+00:00",{"number":296,"slug":297,"title":298,"preheader":299,"cover":300,"sent_at":303,"sent_date":304,"unlock_at":305,"locked":54},13,"paleta-13","Paleta #13","W tym wydaniu m.in. relacja z wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie, kontrowersyjny malarz uroczych kotów, książka jakich mało",{"url":301,"alt":69,"title":302,"width":119,"height":120},"https:\u002F\u002Fcontent.martynakliks.pl\u002Fwp-content\u002Fuploads\u002F2026\u002F05\u002FMET-14thstreet.jpg","MET 14thstreet","2026-05-14T05:15:00+00:00","14 maja 2026","2026-05-21T05:15:00+00:00",[]]